Hoofdstuk 6. Beleid en bestuur
Les 6.3 Een raadsvoorstel of collegeadvies
Je maakt een advies scherper en controleert cijfers en feiten bij de bron.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.
Lees het transcript
Hoi! Fijn dat je er weer bent. Een advies aan het college of de raad moet kloppen. Eén verkeerd cijfer kan een besluit kleuren. AI maakt een advies snel scherper, maar controleert niet vanzelf de cijfers. In deze les maak je een advies scherper, en controleer je cijfers en feiten bij de bron.
In onderzoek van publieke omroepen had bijna de helft van de AI-antwoorden op nieuwsvragen minstens één ernstig probleem. Een vijfde bevatte grote fouten in de feiten, zoals verzonnen of verouderde informatie. Geef GovGPT daarom de bron mee, en vraag om elk cijfer daartegen te checken. Kijk ook naar beweringen zonder bron. Die horen niet in een advies. Jij staat voor het advies. AI helpt, jij beslist.
Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Beleidsadviseur. Ik geef een verzonnen concept-collegeadvies over de buurtbus in Heidevoort, met de evaluatie als bron. GovGPT maakt het korter, en vindt twee cijfers die niet kloppen. 1.240 reizigers moet 1.420 zijn, en een 8,4 is een 8,1. Het ziet ook dat vooral ouderen nergens in de bron staat. Dan vraag ik welke beweringen ik niet in de bron kan terugvinden. GovGPT noemt ook een zin die het zelf toevoegde, over 3.000 euro extra budget.
Dit werkte goed, want GovGPT legde elk cijfer naast de bron, en was eerlijk over zijn eigen toevoeging. Eén controlepunt. Die 3.000 euro klopt als rekensom, maar het is een conclusie, geen feit uit de bron. Jij beslist of die in het advies hoort. Check bij een echt advies ook of de bron zelf de laatste versie is.
Nu ben jij aan de beurt. Neem een concept-advies uit je werk, of het voorbeeld bij de opdracht. Geef de bron mee, en vraag GovGPT om elk cijfer te checken. Zoek de cijfers daarna zelf op in de bron, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!
Probeer het in GovGPT
- Neem een concept-advies uit je werk en de bron waar de cijfers uit komen. Of gebruik het voorbeeld hieronder (verzonnen).
- Open GovGPT en kies GovGPT - Beleidsadviseur. Plak het advies en de bron, en vraag om elk cijfer te checken.
Voorbeeld om te plakken:
Check de cijfers in dit verzonnen concept-raadsvoorstel van Heidevoort tegen de bron eronder, en zeg welke niet kloppen. Geen tabel. Concept. In 2026 bezochten 3.150 inwoners het wijkcentrum De Linde. Dat is 12 procent meer dan in 2025. Bron, jaarverslag De Linde. Bezoekers 2026 3.150. Bezoekers 2025 2.950.
- Vraag daarna: "Welke beweringen in het advies kan ik niet in deze bron terugvinden? Houd het kort. Geen tabel."
- Zoek elk cijfer zelf op in de bron. Reken percentages zelf na.
Tip. In de test met het voorbeeld zag GovGPT dat de stijging geen 12 procent is maar ongeveer 6,8 procent (van 2.950 naar 3.150). Zelf nagerekend klopt dat. Let ook op zinnen die GovGPT zelf toevoegt bij het herschrijven.
Waar doe je deze opdracht?
In GovGPT via je organisatie
Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Beleidsadviseur. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.
GovGPT voor je organisatie
Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.
Geen GovGPT?
Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.
Checkvragen
Reflectie
Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.
Bronnen bij deze les
- European Broadcasting Union & BBC. (2025). News integrity in AI assistants. EBU. https://www.ebu.ch/research/open/report/news-integrity-in-ai-assistants (opent in een nieuw tabblad)In een onderzoek door 22 publieke omroepen uit 18 landen, met ruim 3.000 beoordeelde antwoorden van ChatGPT, Copilot, Gemini en Perplexity, had bijna de helft van de antwoorden minstens één ernstig probleem en bevatte een vijfde grote fouten in de feiten, zoals verzonnen of verouderde informatie. Cijfers en feiten in een advies aan college of raad controleer je daarom altijd bij de bron.
In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 6 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.