GovGPT Academy

Hoofdstuk 6. Beleid en bestuur

Les 6.2 Participatie-input ordenen

Kennisclip 2:02 GovGPT - Beleidsadviseur
Wat je in deze les laat zien

Je laat honderden reacties clusteren en controleert dat minderheidsgeluiden niet wegvallen.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Bij een inspraakronde krijg je soms honderden reacties. Die lees je niet zomaar door. AI kan ze ordenen, maar de stem van een kleine groep mag niet verdwijnen. In deze les laat je reacties clusteren, en controleer je dat minderheidsgeluiden niet wegvallen.

Een review laat zien dat AI inspraakreacties thematisch kan groeperen, en dat het best werkt met mensen erbij. Bij het Britse hulpmiddel Consult deelde AI bijna 88.000 reacties minstens zo goed in als mensen onderling. Maar een indeling in grote thema's maakt kleine groepen snel onzichtbaar. Vraag daarom altijd welke reacties weg kunnen vallen, en lees die zelf. Jij bepaalt wat er in het verslag komt. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Beleidsadviseur. Ik geef 24 verzonnen inspraakreacties op een autoluw centrum in Heidevoort, en vraag om thema's met aantallen. GovGPT maakt zeven thema's, met zes reacties over parkeren en omzet als grootste groep. Toegankelijkheid voor zorg en mensen met een beperking krijgt een eigen thema, met drie reacties. Dan vraag ik welke reacties wegvallen als we alleen de grote thema's rapporteren. GovGPT citeert ze letterlijk, zoals de scootmobiel bij de apotheek en de moeder bij de huisarts.

Dit werkte goed, want de kleine geluiden bleven met hun nummer zichtbaar. Eén controlepunt. GovGPT schrijft bij toegankelijkheid ook andere zorgverleners, maar dat staat in geen enkele reactie. Lees de samenvatting naast de reacties. Tel ook zelf na of alle reacties zijn meegeteld. Hier waren het er 24.

Nu ben jij aan de beurt. Neem reacties uit een inspraakronde, zonder namen, of het voorbeeld bij de opdracht. Laat GovGPT ze ordenen in thema's met aantallen. Vraag welke reacties wegvallen, en lees die zelf, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Neem reacties uit een inspraakronde, zonder namen of andere persoonsgegevens. Of gebruik het voorbeeld hieronder (verzonnen).
  2. Open GovGPT en kies GovGPT - Beleidsadviseur. Vraag om thema's met aantallen, en om reacties die maar één keer voorkomen apart.

Voorbeeld om te plakken:

Hieronder staan 10 verzonnen inspraakreacties op een nieuw speelveld in Heidevoort. Orden ze in thema's met het aantal reacties, en noem reacties die maar één keer voorkomen apart. Geen tabel.

  1. Fijn voor de kinderen in de wijk.

  2. Eindelijk een plek om te voetballen.

  3. Ik vrees overlast in de avond.

  4. Graag verlichting tot 21 uur, niet later.

  5. Hangjongeren blijven er straks tot laat.

  6. Ook een plek voor kleine kinderen graag.

  7. Mijn zoon zit in een rolstoel. Kan hij er ook spelen?

  8. Bankjes voor ouders langs de kant.

  9. De bal komt straks in mijn tuin.

  10. Super, meer groen in de wijk.

  11. Vraag daarna: "Welke reacties vallen in jouw indeling het makkelijkst weg als we alleen de grote thema's rapporteren? Citeer ze letterlijk, met hun nummer. Geen tabel."

  12. Tel zelf na of alle reacties zijn meegeteld, en leg de samenvatting per thema naast de letterlijke reacties.

Tip. In de test met het voorbeeld bleef de reactie over het kind in een rolstoel apart staan, en werd hij niet opgeslokt door een groot thema. Bij veel reacties werkt het goed om ze in porties van een paar honderd aan te bieden. Gebruik geen namen of adressen van insprekers.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Beleidsadviseur. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

GovGPT voor je organisatie (opent in een nieuw tabblad)

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Wat liet een review zien over AI bij inspraakreacties?
2. Hoe goed deelde het Britse hulpmiddel Consult bijna 88.000 reacties in?
3. Wat is het risico als je reacties alleen in grote thema's indeelt?
4. Wat vraag je GovGPT nadat het de reacties in thema's heeft ingedeeld?
5. GovGPT noemt bij toegankelijkheid ook andere zorgverleners, maar dat staat in geen enkele reactie. Wat doe je?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Romberg, J., & Escher, T. (2024). Making sense of citizens' input through artificial intelligence: A review of methods for computational text analysis to support the evaluation of contributions in public participation. Digital Government: Research and Practice, 5(1), 1–30. https://doi.org/10.1145/3603254 (opent in een nieuw tabblad)
    Deze systematische review laat zien dat AI veelbelovend is voor het thematisch groeperen van inspraakreacties, maar dat kwaliteit, toepasbaarheid op andere talen dan Engels en bruikbaarheid in de praktijk nog grote uitdagingen zijn, en dat de beste aanpak menselijke beoordelaars erbij betrekt. Dat onderbouwt waarom je na het clusteren zelf controleert of minderheidsgeluiden niet wegvallen.
  • Incubator for Artificial Intelligence. (2025). Consult evaluation: DWP's Pathways to Work consultation. UK Government. https://assets.publishing.service.gov.uk/media/68f63fe01c9076042263f0bd/evaluation-report.pdf (opent in een nieuw tabblad)
    Bij de evaluatie van het Britse hulpmiddel Consult beoordeelden 125 mensen bijna 88.000 consultatiereacties, en de thema-indeling van de AI kwam minstens zo goed overeen met die van een beoordelaar als twee beoordelaars onderling, zonder aanwijzingen voor vooringenomenheid naar opgegeven beperking. Het laat zien dat ordenen met AI kan werken, maar alleen met menselijke controle en een eigen toets op wie er gehoord wordt.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 6 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.