GovGPT Academy

Hoofdstuk 6. Beleid en bestuur

Les 6.4 Raadsstukken samenvatten

Kennisclip 1:52 GovGPT - Bestuur en Griffie
Wat je in deze les laat zien

Je vat stukken en moties neutraal samen, zonder kleur van AI.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Voor de raad vat je moties en stukken samen. Iedere fractie moet zich daarin herkennen. AI vat snel samen, maar kan zonder dat je het merkt een kant kiezen. In deze les vat je stukken en moties neutraal samen, zonder kleur van AI.

In een experiment met 1.506 deelnemers kleurde een schrijfassistent met een eigen standpunt niet alleen hun tekst, maar ook hun mening. Je merkt die kleur dus niet vanzelf op. Vraag daarom om elke motie evenveel ruimte, zonder eigen oordeel. En laat GovGPT daarna zijn eigen samenvatting op kleur controleren. De griffie bewaakt de neutraliteit. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Bestuur en Griffie. Ik geef twee verzonnen moties voor de raad van Heidevoort, over een zonnepark aan de Molenweg. GovGPT vat beide moties samen in dezelfde opbouw. Eerst het verzoek aan het college, dan de argumenten van de fractie. Beide moties krijgen twee zinnen. Dan vraag ik GovGPT om zijn eigen samenvatting te controleren op kleur. Het noemt twee formuleringen die net te stellig klinken, en geeft een neutralere versie.

Dit werkte goed, want GovGPT vond zelf woorden die een kant gunstiger laten klinken. Eén controlepunt. De vervangingen beoordeel jij. Leg de samenvatting naast de ingediende moties. Laat bij gevoelige onderwerpen ook een collega van de griffie meelezen.

Nu ben jij aan de beurt. Neem twee moties of stukken met verschillende standpunten, of het voorbeeld bij de opdracht. Vraag om een neutrale samenvatting, met evenveel ruimte voor elke kant. Laat GovGPT daarna de kleur controleren, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Neem twee moties of stukken met verschillende standpunten, of gebruik het voorbeeld hieronder (verzonnen).
  2. Open GovGPT en kies GovGPT - Bestuur en Griffie. Vraag om een neutrale samenvatting met evenveel ruimte voor elke kant.

Voorbeeld om te plakken:

Vat deze twee verzonnen moties voor de raad van Heidevoort neutraal samen, elke motie evenveel ruimte, zonder eigen oordeel. Geen tabel. Motie A. De raad verzoekt het college de parkeertarieven in het centrum met 10 procent te verhogen, om het autoluwe centrum te ondersteunen. Motie B. De raad verzoekt het college de parkeertarieven niet te verhogen, omdat ondernemers in het centrum al minder bezoekers zien.

  1. Vraag daarna: "Controleer je eigen samenvatting op kleur. Staan er woorden in die één kant gunstiger laten klinken? Houd het kort. Geen tabel."
  2. Beoordeel de voorgestelde vervangingen zelf, en leg de samenvatting naast de ingediende teksten. Laat bij gevoelige onderwerpen een collega meelezen.

Tip. In de test met het voorbeeld kregen beide moties twee zinnen. Tel ook zelf de woorden per kant, en kijk naar werkwoorden als "wijst op" of "stelt", die een argument sterker of zwakker kunnen laten klinken.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Bestuur en Griffie. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

GovGPT voor je organisatie (opent in een nieuw tabblad)

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Wat liet een experiment met 1.506 deelnemers zien?
2. Hoe vraag je GovGPT om een neutrale samenvatting van twee moties?
3. Wat doe je nadat GovGPT de moties heeft samengevat?
4. GovGPT stelt neutralere formuleringen voor. Wie beoordeelt die?
5. Wie bewaakt volgens de les de neutraliteit van samenvattingen voor de raad?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Jakesch, M., Bhat, A., Buschek, D., Zalmanson, L., & Naaman, M. (2023). Co-writing with opinionated language models affects users' views. In Proceedings of the 2023 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1–15). ACM. https://doi.org/10.1145/3544548.3581196 (opent in een nieuw tabblad)
    Een schrijfassistent die één standpunt bevoordeelde, beïnvloedde niet alleen wat 1.506 deelnemers schreven, maar verschoof ook hun eigen mening. Voor een griffie of ondersteuning van het bestuur is dat de kern: een samenvatting van stukken en moties moet neutraal blijven, en kleur van AI merk je niet vanzelf op.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 6 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.