GovGPT Academy

Hoofdstuk 8. Sociaal domein

Les 8.3 Regels uitleggen aan een inwoner

Kennisclip 2:10 GovGPT - Sociaal Domein
Wat je in deze les laat zien

Je legt een regeling uit de Wmo, Jeugdwet of Participatiewet uit in begrijpelijke taal, en controleert of het klopt.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Regels uit de Wmo, de Jeugdwet of de Participatiewet zijn voor veel inwoners lastig te volgen. AI legt ze snel eenvoudig uit, maar klinkt soms zekerder dan terecht is. In deze les leg je een regel uit in begrijpelijke taal, en controleer je of het klopt.

Een taalmodel klonk bij socialezekerheidsrecht veel zekerder dan bij belastingrecht, terwijl het niet vaker gelijk had. En weten is nog geen doen. Onder stress kan een inwoner minder aan. Vraag GovGPT daarom om korte zinnen, en om het wetsartikel. Lees dat artikel zelf na op wetten.overheid.nl, voordat je de uitleg verstuurt. De inwoner rekent op jouw uitleg. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Sociaal Domein. Een verzonnen inwoner van Heidevoort met bijstand vraagt wat hij moet doorgeven. Ik vraag om uitleg op taalniveau B1. GovGPT legt de inlichtingenplicht uit in korte zinnen, met voorbeelden en het artikel uit de Participatiewet. Onder het antwoord staat betrouwbaarheid hoog. Dan vraag ik hoe zeker GovGPT is van elk onderdeel. Nu formuleert het twee punten voorzichtiger. Iemand die tijdelijk bij u komt wonen, telt niet altijd mee. En terugvorderen kan, maar gaat niet vanzelf. Het noemt ook de artikelen die ik moet nalezen.

Dit werkte goed, want GovGPT gaf toe waar zijn uitleg te stellig was, en wees naar de wet. Eén controlepunt. Bij de eerste uitleg stond betrouwbaarheid hoog, terwijl twee zinnen te stellig waren. Juist bij deze regels klinkt AI zekerder dan terecht is. Lees het artikel daarom zelf na, en pas de uitleg aan.

Nu ben jij aan de beurt. Kies een regel uit de Wmo, de Jeugdwet of de Participatiewet, of het voorbeeld bij de opdracht. Laat GovGPT hem uitleggen in korte zinnen, met het wetsartikel erbij. Lees dat artikel daarna zelf na, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Open GovGPT en kies GovGPT - Sociaal Domein. Kies een regel uit je werk, of gebruik het voorbeeld hieronder.

Voorbeeld om te plakken:

Leg in taalniveau B1 uit wat een maatwerkvoorziening in de Wmo is, voor een verzonnen inwoner van Heidevoort, in maximaal 100 woorden. Noem het wetsartikel. Geen tabel.

  1. Vraag daarna: "Hoe zeker ben je van elk onderdeel van je uitleg, en wat moet ik in de wettekst nalezen? Houd het kort. Geen tabel."
  2. Zoek het artikel zelf op op wetten.overheid.nl. Staat er echt wat GovGPT zegt?
  3. Pas de uitleg aan, en houd hem kort genoeg voor iemand die onder druk staat.

Tip. In de test noemde GovGPT alleen artikel 1.1.1 van de Wmo 2015, waar het begrip maatwerkvoorziening staat. Wat de gemeente onderzoekt en wanneer zij een maatwerkvoorziening geeft, staat verderop in de wet, in hoofdstuk 2. Lees dat zelf na.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Sociaal Domein. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

GovGPT voor je organisatie (opent in een nieuw tabblad)

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Wat liet onderzoek zien over een taalmodel bij vragen over socialezekerheidsrecht?
2. Wat betekent 'weten is nog geen doen' voor je uitleg aan een inwoner?
3. GovGPT legt de inlichtingenplicht in de bijstand uit. In welke wet staat die?
4. Onder de eerste uitleg stond betrouwbaarheid hoog, maar twee zinnen bleken te stellig. Wat leer je daarvan?
5. Wat doe je voordat je de uitleg naar de inwoner stuurt?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Potka, S., Thomo, A., Helm, P., & Loh, W. (2026). Selective overconfidence: How large language models underserve social welfare law across jurisdictions. Proceedings of the AAAI/ACM Conference on AI, Ethics, and Society, 9(3), 2130–2141. https://doi.org/10.1609/aies.v9i3.43294 (opent in een nieuw tabblad)
    Bij vragen over Duitse rechtspraak gaf een taalmodel bij belastingrecht in de helft van de gevallen aan onzeker te zijn, maar bij socialezekerheidsrecht maar in 6,8 procent, terwijl de juistheid in beide domeinen vergelijkbaar was. Juist bij regels voor kwetsbare inwoners klinkt AI dus zekerder dan terecht is; meegeleverde wettekst verkleinde dat verschil met 87 procent, en daarom controleer je elke uitleg bij de officiële bron.
  • Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. (2017). Weten is nog geen doen: Een realistisch perspectief op redzaamheid. WRR. https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2017/04/24/weten-is-nog-geen-doen (opent in een nieuw tabblad)
    De WRR laat zien dat burgers naast kennis ook doenvermogen nodig hebben, en dat dit onder stress extra onder druk staat, ook bij hoger opgeleiden. Een begrijpelijke uitleg van een regeling houdt daarom rekening met wat iemand op dat moment aankan, en dat is de maatstaf waarmee je de uitleg van GovGPT beoordeelt.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 8 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.