Hoofdstuk 9. Ruimte en omgeving
Les 9.2 Een aanvraag op volledigheid checken
Je laat een aanvraag langs een checklist lopen en beoordeelt zelf wat ontbreekt.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.
Lees het transcript
Hoi! Fijn dat je er weer bent. Een aanvraag kun je pas beoordelen als alle stukken er zijn. AI loopt een aanvraag snel langs een lijst, maar wat echt ontbreekt, beoordeel je zelf. In deze les laat je GovGPT een aanvraag op volledigheid checken, en beoordeel je zelf wat ontbreekt.
Een AI-systeem toetste bouwmodellen in bijna 98 procent van de gevallen juist, en liet zijn redenering zien. Maar onderzoek naar digitale vergunningen keek weinig naar de rol van de vergunningverlener. Laat GovGPT daarom zoeken welke gegevens nodig zijn, met de bronnen erbij. Bepaal zelf welke stukken je echt nodig hebt voor je beoordeling. Jij beslist of een aanvraag compleet is. AI helpt, jij beslist.
Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Ruimte en Omgeving. Ik geef een verzonnen aanvraag voor een aanbouw aan de Beukenlaan in Heidevoort, met drie bijlagen. GovGPT zoekt de eisen op internet op. GovGPT loopt de aanvraag langs, en noemt wat nog ontbreekt, zoals gevelaanzichten en een doorsnede. Onderaan staan de bronnen, zoals de Omgevingsregeling en IPLO. Dan vraag ik welke stukken echt nodig zijn, en wat de Awb vraagt voor ik de aanvraag buiten behandeling laat. GovGPT noemt een aanvulbrief met een redelijke termijn, en daarna pas een apart besluit.
Dit werkte goed, want GovGPT liet het oordeel bij mij, en scheidde wat echt nodig is van wat handig is. Eén controlepunt. GovGPT noemt artikel 7.4 van de Omgevingsregeling voor de algemene aanvraaggegevens. Maar dat artikel gaat over participatie. De algemene eisen staan in artikel 7.3. Open de bronnen dus zelf. In de Awb staat bijvoorbeeld ook een termijn van vier weken, die GovGPT niet noemde.
Nu ben jij aan de beurt. Neem een aanvraag uit je werk, zonder namen, of het voorbeeld bij de opdracht. Laat GovGPT de eisen zoeken, en de aanvraag daarlangs lopen. Beoordeel daarna zelf wat echt ontbreekt, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!
Probeer het in GovGPT
- Open GovGPT, kies GovGPT - Ruimte en Omgeving en zet webzoeken aan. Gebruik een aanvraag zonder namen, of het voorbeeld hieronder (verzonnen).
Voorbeeld om te plakken:
Zoek op internet welke gegevens bij een aanvraag omgevingsvergunning voor een dakopbouw horen, en loop deze verzonnen aanvraag daarlangs. Noem wat ontbreekt, met de bronnen. Beslis niet of de aanvraag compleet is. Geen tabel. Aanvraag: dakopbouw op de verzonnen Kastanjelaan 9 in Heidevoort. Bijgevoegd: plattegrond, doorsnede, constructieberekening.
- Lees de genoemde artikelen van de Omgevingsregeling zelf na (afdeling 7.2, onder meer artikel 7.3 voor de algemene aanvraagvereisten).
- Beslis zelf welke stukken je echt nodig hebt voor je beoordeling.
- Wil je om aanvulling vragen? Volg artikel 4:5 Awb, met een redelijke termijn. Een besluit om de aanvraag niet te behandelen maak je binnen vier weken na afloop van die termijn bekend.
Tip. In de les noemde GovGPT artikel 7.4 voor de algemene aanvraaggegevens, maar dat artikel gaat over participatie. In de test met het voorbeeld zei GovGPT eerlijk dat het voor een verzonnen gemeente geen omgevingsplan kon raadplegen.
Waar doe je deze opdracht?
In GovGPT via je organisatie
Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Ruimte en Omgeving. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.
GovGPT voor je organisatie
Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.
Geen GovGPT?
Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.
Checkvragen
Reflectie
Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.
Bronnen bij deze les
- Iversen, O., & Huang, L. (2026). Leveraging large language models for BIM-based automated compliance checking. Automation in Construction, 182, Artikel 106707. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2025.106707 (opent in een nieuw tabblad)Een systeem met een taalmodel dat regels interpreteert, gegevens uit een bouwmodel haalt en de toets uitvoert, toetste bouwmodellen in dit onderzoek in 97,7 procent van de gevallen juist en leverde rapporten waarin de redenering van het model zichtbaar was. Juist die zichtbare redenering maakt het mogelijk dat de vergunningverlener per punt beoordeelt of iets echt ontbreekt.
- Noardo, F., Guler, D., Fauth, J., Malacarne, G., Mastrolembo Ventura, S., Azenha, M., Olsson, P.-O., & Senger, L. (2022). Unveiling the actual progress of Digital Building Permit: Getting awareness through a critical state of the art review. Building and Environment, 213, Artikel 108854. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2022.108854 (opent in een nieuw tabblad)Deze Europese review over het digitaliseren van bouwvergunningen vond dat het meeste onderzoek gaat over automatisch toetsen aan regels, terwijl de rol van de vergunningverlener, de schaalbaarheid en de koppeling van gegevens achterblijven. Dat is een nuttige reminder dat een checklist met AI pas werkt als de ambtenaar er zelf mee aan het stuur zit.
In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 9 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.