GovGPT Academy

Hoofdstuk 7. Recht en openbaarheid

Les 7.4 Lakken en weigeringsgronden

Kennisclip 1:59 GovGPT - Woo
Wat je in deze les laat zien

Je laat passages markeren die mogelijk gelakt moeten worden, en toetst zelf de weigeringsgrond.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Voor je een document openbaar maakt, lak je wat niet openbaar mag. AI kan passages voorstellen, maar de weigeringsgrond toets je zelf. In deze les laat je GovGPT passages markeren, en toets je zelf of de grond klopt.

In een studie beoordeelden mensen gevoelige documenten beter en sneller met hulp van een model. Zelfs een matig nauwkeurig model hielp, en de mens nam steeds de eindbeslissing. Zie een markering van GovGPT daarom als een voorstel. Lees bij elke passage het artikel in de Woo, en kijk of het echt past. Openbaar is de regel, lakken de uitzondering. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Woo. Ik geef een verzonnen mail over het Lindeplein, met namen, een vertrouwelijke korting, een persoonlijk advies en het telefoonnummer van een bewoner. GovGPT markeert de passages, en noemt bij elke passage een mogelijke grond uit artikel 5.1 of 5.2 van de Woo. De naam van de wethouder laat het staan, de gegevens van de bewoner wil het lakken. Dan vraag ik waar GovGPT het meest twijfelt. Bij de korting, zegt het. Of die vertrouwelijk is, hangt onder meer af van de aanbesteding. Dat moet ik zelf uitzoeken.

Dit werkte goed, want GovGPT liet de beslissing bij mij, en was eerlijk over zijn twijfel. Eén controlepunt. Bij het persoonlijke advies noemt GovGPT het derde lid van artikel 5.2. Dat lid gaat over stukken voor formele besluitvorming. Is de mail dat niet, dan past het tweede lid beter. Lees bij elke markering dus het artikel en het lid zelf na.

Nu ben jij aan de beurt. Neem een document zonder echte persoonsgegevens, of het voorbeeld bij de opdracht. Laat GovGPT passages markeren, met de mogelijke grond erbij. Toets elke grond daarna zelf in de Woo, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Open GovGPT en kies GovGPT - Woo. Gebruik een document zonder echte persoonsgegevens, of het voorbeeld hieronder (verzonnen).

Voorbeeld om te plakken:

Welke weigeringsgronden uit de Woo kunnen spelen bij dit verzonnen interne memo van de gemeente Heidevoort? Noem per passage het artikel. Ik beslis zelf wat er gelakt wordt. Houd het kort. Geen tabel. "Memo aan het afdelingshoofd. Ik adviseer persoonlijk om de subsidie voor buurthuis De Linde niet te verlengen, omdat ik het bereik te klein vind. Klager Sanne Jacobs, telefoon 06 98765432, vindt de openingstijden te kort. In 2025 kwamen er 1.200 bezoekers."

  1. Zoek bij elke markering het artikel en het lid op in de Woo (artikel 5.1 en 5.2) op wetten.overheid.nl.
  2. Past de grond echt? Is het een persoonlijke beleidsopvatting, of een feit?
  3. Beslis zelf wat je lakt, en schrijf bij elke passage kort waarom.

Tip. In de test noemde GovGPT bij het advies artikel 5.2 lid 1 en bij naam en telefoonnummer artikel 5.1 lid 2 onder e. Het aantal bezoekers hield het terecht buiten de weigeringsgronden, want dat is een feit. Noem je het memo alleen "verzonnen" zonder tekst, dan kan GovGPT denken dat het memo niet bestaat. Plak daarom altijd de tekst mee.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Woo. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

GovGPT voor je organisatie (opent in een nieuw tabblad)

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Wat liet een studie zien over het beoordelen van gevoelige documenten met hulp van een model?
2. Hoe zie je een markering die GovGPT voorstelt?
3. Wat is bij de Woo de regel?
4. GovGPT noemt bij een persoonlijk advies in een mail het derde lid van artikel 5.2. Dat lid gaat over stukken voor formele besluitvorming. Wat doe je?
5. GovGPT twijfelt het meest bij een vertrouwelijke korting in de mail. Wat doe je?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • McDonald, G., Macdonald, C., & Ounis, I. (2020). How the accuracy and confidence of sensitivity classification affects digital sensitivity review. ACM Transactions on Information Systems, 39(1), 1–34. https://doi.org/10.1145/3417334 (opent in een nieuw tabblad)
    In een gebruikersstudie beoordeelden deelnemers echte overheidsdocumenten op gevoelige informatie, met en zonder voorspellingen van een classificatiemodel, en ook een matig nauwkeurig model (gebalanceerde nauwkeurigheid 0,7) verbeterde hun oordeel aanzienlijk. AI die passages markeert helpt dus, mits een mens elke markering toetst aan de weigeringsgrond, want ook de beste markering is een voorstel en geen besluit.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 7 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.