Hoofdstuk 7. Recht en openbaarheid
Les 7.2 Een bezwaarschrift analyseren
Je laat de argumenten uit een bezwaar ordenen en weegt ze zelf.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.
Lees het transcript
Hoi! Fijn dat je er weer bent. Een bezwaarschrift verdient een zorgvuldige weging van elk argument. AI ordent de argumenten snel, maar het wegen doe je zelf. In deze les laat je GovGPT een bezwaarschrift ordenen, en weeg je de argumenten zelf.
In een experiment werkten rechtenstudenten met AI veel sneller, maar werd hun analyse maar licht beter. En ambtenaren volgden het advies van een algoritme eerder als het paste bij een vooroordeel. Laat GovGPT daarom ordenen, niet wegen. Vraag wat je bij elk argument moet nagaan, en zoek dat zelf uit. De bezwaarmaker verdient jouw oordeel. AI helpt, jij beslist.
Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Juridisch. Ik geef een verzonnen bezwaarschrift tegen een last onder dwangsom in Heidevoort, over een schutting van 2,40 meter. GovGPT ordent de argumenten in procedurele en inhoudelijke, en weegt ze niet. Dat laat het aan mij. Dan vraag ik welke argumenten ik juridisch extra moet nagaan, en waar ik dat opzoek. GovGPT noemt bij elk argument wat ik moet checken, zoals de hoorplicht en vergelijkbare gevallen bij de buren. Bij de begunstigingstermijn verwijst het naar de Awb. Die termijn moet lang genoeg zijn om de last uit te voeren.
Dit werkte goed, want GovGPT ordende alles netjes, en liet het wegen echt aan mij. Eén controlepunt. GovGPT zette de te korte termijn bij de procedure. Maar die termijn staat in het besluit zelf, dus hij hoort eerder bij de inhoud. Een indeling is ook een keuze. Kijk dus zelf of elk argument op de goede plek staat.
Nu ben jij aan de beurt. Neem een bezwaarschrift uit je werk, zonder namen, of het voorbeeld bij de opdracht. Laat GovGPT de argumenten ordenen, zonder te wegen. Weeg ze daarna zelf, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!
Probeer het in GovGPT
- Open GovGPT en kies GovGPT - Juridisch. Plak een bezwaarschrift uit je werk zonder namen en adressen, of gebruik het voorbeeld hieronder (verzonnen).
Voorbeeld om te plakken:
Orden de argumenten in dit verzonnen bezwaarschrift tegen een weigering van een parkeervergunning in Heidevoort, in procedurele en inhoudelijke argumenten. Weeg ze niet. Geen tabel. "De gemeente heeft mijn aanvraag te laat behandeld. Ik heb een auto nodig voor mijn werk in de nachtdienst. Mijn buurman heeft wel een vergunning gekregen. Het besluit legt niet uit waarom ik geen vergunning krijg."
- Vraag daarna: "Welke argumenten moet ik juridisch extra nagaan, en waar zoek ik dat op? Weeg ze niet voor me. Houd het kort. Geen tabel."
- Kijk of elk argument op de goede plek staat, procedure of inhoud.
- Weeg de argumenten zelf. Welk argument slaagt volgens jou, en waarom?
Tip. In de test zette GovGPT de ontbrekende uitleg in het besluit bij procedure, als motivering, en de buurman bij inhoud, als gelijke behandeling. Dat is verdedigbaar, maar een indeling is ook een keuze. Check hem zelf.
Waar doe je deze opdracht?
In GovGPT via je organisatie
Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Juridisch. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.
GovGPT voor je organisatie
Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.
Geen GovGPT?
Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.
Checkvragen
Reflectie
Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.
Bronnen bij deze les
- Choi, J. H., Monahan, A. B., & Schwarcz, D. (2024). Lawyering in the age of artificial intelligence. Minnesota Law Review, 109(1), 147. https://doi.org/10.24926/265535.4225 (opent in een nieuw tabblad)In het eerste gerandomiseerde experiment naar AI bij juridische analyse werkten rechtenstudenten met GPT-4 veel sneller, terwijl de kwaliteit van hun analyse maar licht en wisselend verbeterde. Voor de bezwaarbehandelaar betekent dit dat AI tijd wint bij het ordenen van argumenten, maar dat het wegen ervan het eigen vakwerk blijft.
- Alon-Barkat, S., & Busuioc, M. (2023). Human–AI interactions in public sector decision making: "Automation bias" and "selective adherence" to algorithmic advice. Journal of Public Administration Research and Theory, 33(1), 153–169. https://doi.org/10.1093/jopart/muac007 (opent in een nieuw tabblad)In drie Nederlandse experimenten, waarvan één met ambtenaren, vonden de onderzoekers geen algemeen blind vertrouwen in algoritmisch advies, maar wel dat mensen advies eerder volgden als het paste bij een stereotype. Wie AI een bezwaar laat ordenen, moet dus juist letten op het moment dat de AI-samenvatting bevestigt wat je al dacht.
In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 7 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.