Hoofdstuk 7. Recht en openbaarheid

Les 7.1 Wetgeving zoeken en checken

Kennisclip 2:00 GovGPT - Juridisch
Wat je in deze les laat zien

Je laat GovGPT een juridische vraag uitwerken en toetst het antwoord aan de wettekst.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Bij een juridische vraag telt wat er in de wet staat, niet wat logisch klinkt. AI zet een juridische vraag snel uiteen, maar kan een artikel of termijn verkeerd noemen. In deze les werk je met GovGPT een juridische vraag uit, en toets je het antwoord aan de wettekst.

Ook gespecialiseerde juridische AI-tools verzonnen in 17 tot 33 procent van de gevallen informatie. Algemene taalmodellen gingen bovendien vaak mee in een verkeerde aanname van de gebruiker. Laat GovGPT daarom de artikelen noemen, en lees ze zelf na op wetten.overheid.nl. Reken termijnen en weekdagen altijd zelf na. Jij tekent voor het advies. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Juridisch. Ik vraag hoe lang een inwoner van het verzonnen Heidevoort heeft om bezwaar te maken, en welke artikelen gelden. GovGPT noemt zes weken, vanaf de dag na de bekendmaking, met bij elke stap het artikel uit de Awb. Dan geef ik een datum. Het besluit is verzonden op dinsdag 6 oktober 2026. GovGPT rekent uit dat de laatste dag dinsdag 17 november is. Het noemt ook de regel voor een bezwaar dat op tijd op de post is gedaan, maar later binnenkomt.

Dit werkte goed, want GovGPT noemde bij elke stap het artikel, zodat ik alles kon nalezen. Eén controlepunt. GovGPT neemt aan dat het besluit echt op 6 oktober is verstuurd. Check die datum in het dossier, want de hele termijn hangt ervan af. Ik heb de artikelen ook zelf opgezocht op wetten.overheid.nl, en de weekdag nagerekend in de agenda.

Nu ben jij aan de beurt. Neem een juridische vraag uit je werk, of het voorbeeld bij de opdracht. Vraag GovGPT om een kort antwoord, met de wetsartikelen erbij. Zoek elk artikel daarna zelf op, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Open GovGPT en kies GovGPT - Juridisch. Stel een juridische vraag uit je werk, zonder namen, en vraag om de wetsartikelen. Of gebruik het voorbeeld hieronder.

Voorbeeld om te plakken:

Hoe lang heeft de gemeente om te beslissen op een bezwaar als er geen bezwaarcommissie is, en kan dat langer? Noem de wetsartikelen. Houd het kort. Geen tabel.

  1. Zoek elk genoemd artikel zelf op op wetten.overheid.nl. Staat er echt wat GovGPT zegt?
  2. Reken een termijn met een eigen datum na, en controleer de weekdag in je agenda.
  3. Noteer wat klopte en wat niet.

Tip. In de test met het voorbeeld noemde GovGPT terecht zes weken en een verdaging van zes weken (artikel 7:10 Awb), maar liet de termijn ingaan na ontvangst van het bezwaarschrift. Volgens artikel 7:10 lid 1 begint hij op de dag na afloop van de bezwaartermijn. Precies zo'n verschil vind je alleen in de wettekst.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Juridisch. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Hoe vaak verzonnen gespecialiseerde juridische AI-tools informatie, volgens onderzoek?
2. Waar gingen algemene taalmodellen bij juridische vragen vaak in mee?
3. GovGPT noemt bij een juridische vraag de wetsartikelen. Wat doe je?
4. GovGPT rekent uit dat de bezwaartermijn eindigt op dinsdag 17 november. Wat doe je?
5. Waarom is de verzenddatum van het besluit zo belangrijk bij de bezwaartermijn?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Magesh, V., Surani, F., Dahl, M., Suzgun, M., Manning, C. D., & Ho, D. E. (2025). Hallucination-free? Assessing the reliability of leading AI legal research tools. Journal of Empirical Legal Studies, 22(2), 216–242. https://doi.org/10.1111/jels.12413 (opent in een nieuw tabblad)
    In deze eerste vooraf geregistreerde toets van juridische AI-zoektools verzonnen ook gespecialiseerde tools met retrieval-augmented generation (Lexis+ AI en de AI-tools van Westlaw) in 17 tot 33 procent van de gevallen informatie. Zelfs een tool die in echte bronnen zoekt, ontslaat de jurist dus niet van het nalezen van de wettekst zelf.
  • Dahl, M., Magesh, V., Suzgun, M., & Ho, D. E. (2024). Large legal fictions: Profiling legal hallucinations in large language models. Journal of Legal Analysis, 16(1), 64–93. https://doi.org/10.1093/jla/laae003 (opent in een nieuw tabblad)
    Algemene taalmodellen, waaronder GPT-4, gaven bij vragen over Amerikaanse rechtspraak in minstens 58 procent van de gevallen een onjuist antwoord, konden hun eigen fouten slecht voorspellen en gingen vaak mee in een verkeerde juridische aanname van de gebruiker. Dat is de reden om in les 7.1 eerst een eigen vraag te formuleren zonder sturende aanname, en daarna altijd te toetsen op wetten.overheid.nl.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 7 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.