Hoofdstuk 10. Jouw AI-aanpak
Les 10.2 Een nieuwe AI-tool beoordelen
Je beoordeelt een nieuwe tool op nut, kwaliteit, privacy en kosten.
Lees het transcript
Hoi! Fijn dat je er weer bent. Een studiegenoot tipt een nieuwe AI-app. Gratis en handig. Zet je hem meteen op je telefoon? Elke week komen er nieuwe tools bij. Ze zijn niet allemaal goed voor jou. In deze les beoordeel je een nieuwe AI-tool op vier punten: nut, kwaliteit, privacy en kosten.
Nut: helpt de tool je leren, of neemt hij je denkwerk over? Kwaliteit: geef dezelfde opdracht aan twee tools, en vergelijk met je lesstof. Privacy: lees waar je gegevens heen gaan, en of ze een model trainen. Kosten: is het gratis, vraag dan waarmee je eigenlijk betaalt. Zet de vier punten naast elkaar, en neem dan pas je besluit.
Laten we het proberen in EduGPT, met EduGPT Student. Ik studeer commerciële economie. Een app maakt samenvattingen van mijn studieboek. Mijn oordeel: handig en gratis. EduGPT zegt: je oordeel rust op twee aannames. Dat gratis geen kosten betekent, en dat de samenvattingen kloppen. Ik schrijf per punt een controle, zoals tien oefenvragen vergelijken met mijn studieboek. EduGPT noemt mijn afweging logisch, en vraagt door. Welke rechten krijgt de app via mijn account? En kan ik mijn pdf laten verwijderen? Het oordeel blijft bij mij.
En wat gaat er vaak mis? We kiezen een tool omdat iedereen hem gebruikt, of omdat hij gratis is. Of we laten AI het oordeel geven. Uit onderzoek blijkt dat acht van tien grote AI-modellen een twijfelaar toch richting gebruik sturen. Beoordeel dus met je eigen vier punten, en check de regels van je opleiding.
Nu ben jij aan de beurt. Kies een AI-tool die je nog niet gebruikt, en schrijf je eerste oordeel op. Vraag EduGPT wat je nog moet uitzoeken, en zoek het zelf uit. Neem je besluit, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!
Probeer het in EduGPT
- Kies een AI-tool die je nog niet gebruikt, maar wel tegenkomt. Bijvoorbeeld een tip van een studiegenoot, een app uit een advertentie of een tool die je opleiding noemt.
- Schrijf in één zin je eerste oordeel op, zonder iets op te zoeken.
- Open EduGPT, kies EduGPT - Student en beschrijf de tool. Vul de puntjes in.
Ik volg de opleiding ... (mbo, hbo of wo). Ik twijfel over een nieuwe AI-tool. Wat hij doet ... Wat hij kost ... Hoe je inlogt ... Mijn eerste oordeel ... Help me de tool kritisch te beoordelen op nut, kwaliteit, privacy en kosten. Wat moet ik nog uitzoeken?
- EduGPT geeft geen oordeel, maar wijst je aannames aan en stelt vragen. Zoek de antwoorden zelf op.
- Nut. Helpt de tool je leren, of neemt hij je denkwerk over?
- Kwaliteit. Geef de tool en een tool die je kent dezelfde opdracht, en vergelijk beide met je lesstof.
- Privacy. Lees de privacyverklaring en de voorwaarden. Waar gaan je bestanden heen, worden ze gebruikt om een model te trainen, en kun je ze laten verwijderen?
- Kosten. Is het gratis, waarmee betaal je dan? Loopt een proefperiode vanzelf door in een abonnement?
- Stuur je controles terug en doe minstens twee rondes.
Mijn controles. Nut ... Kwaliteit ... Privacy ... Kosten ... Klopt mijn afweging, en wat mis ik nog?
- Check of je opleiding regels heeft over welke AI-tools je mag gebruiken.
- Neem zelf je besluit en schrijf het in twee zinnen op. Gebruik je de tool, niet, of alleen voor één taak? Noem ook een grens waarbij je stopt.
Tip. Laat het eindoordeel niet aan AI over. In een onderzoek stuurden acht van de tien grote AI-modellen een twijfelaar na het erkennen van haar zorgen toch richting AI-gebruik (Rossmiller, 2026).
Waar doe je deze opdracht?
Via je school of opleiding
Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Student.
Zelf EduGPT gebruiken
Heeft je opleiding geen EduGPT? Binnenkort kun je kosteloos proberen. Wil je nu al verder, dan kan dat met een individueel abonnement.
Geen toegang tot EduGPT?
Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.
Checkvragen
De checkvragen bij deze les volgen nog.
Reflectie
Je antwoord blijft op dit scherm en wordt nergens opgeslagen.
Verdieping
CivAI heeft dit verder uitgewerkt in de kennisclip Twee AI-modellen naast elkaar vergelijken (opent in een nieuw tabblad).
Korte link youtu.be/iSqhE2nsIuM
Bronnen bij deze les
- European Commission, Directorate-General for Education, Youth, Sport and Culture. (2026). Guidelines on the ethical use of artificial intelligence and data in teaching and learning for educators (herziene editie). Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2766/7967834 (opent in een nieuw tabblad)Deze herziene richtlijnen bevatten richtvragen voor leraren en schoolleiders om een AI-tool te beoordelen voordat en terwijl je hem gebruikt, bijvoorbeeld of je de uitvoer kunt controleren en bijsturen, of de tool je professionele oordeel ondersteunt en wie verantwoordelijk is voor het nakijken van de uitvoer.
- Rossmiller, Z. (2026). Not for people like me: How frontier AI models redirect skeptical rural school staff. Computers and Education: Artificial Intelligence, 11, Artikel 100659. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2026.100659 (opent in een nieuw tabblad)Toen tien grote taalmodellen elk 500 keer reageerden op een sceptische medewerker van een school, erkenden alle modellen haar zorgen, maar stuurden acht van de tien haar daarna richting AI-gebruik, reden om een nieuwe tool niet door een AI te laten beoordelen maar met je eigen criteria.
In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 10 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.