Hoofdstuk 7. Lesontwerp en lesmateriaal
Les 7.2 Materiaal op niveau
Je maakt met AI lesmateriaal in drie niveaus en controleert het op juistheid en taalniveau.
De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.
Lees het transcript
Hoi! Fijn dat je er weer bent. In jouw klas lezen kinderen op verschillende niveaus. AI maakt in een paar seconden een tekst in drie niveaus. Maar klopt elk niveau? In deze les maak je met EduGPT lesmateriaal in drie niveaus, en controleer je het op juistheid en taalniveau.
Geef de kern zelf mee, en vraag die op elk niveau, met vragen erbij. Tel dan zelf na: hoe lang zijn de zinnen, en welke woorden zijn moeilijk? Lees daarna op juistheid. In een eenvoudige zin sluipt snel een fout. Onderzoek laat zien: AI kan bruikbaar materiaal maken, maar jouw oordeel blijft nodig. Jij kent je klas, dus jij bepaalt het niveau.
Laten we het proberen in EduGPT, met EduGPT Leerkracht. Ik wil een leestekst over de seizoenen voor groep 6. EduGPT Leerkracht stelt eerst goede vragen: gaat het om tekstbegrip, en wil ik langere zinnen of vaktaal? Het denkt mee, maar maakt niet. Voor het maken kies ik Qwen in EduGPT Scaleway, met Documenten maken aan. Dat draait in Europa, en er wordt niets getraind met wat je invoert. Ik plak de kern uit onze methode erbij. Qwen maakt meteen een Word-bestand. Makkelijk heeft korte zinnen, en moeilijk legt aardas en noordelijk halfrond uit. Ik check het bij het KNMI: schuine aardas, zon hoger en langer. Het klopt.
Wat werkte hier goed? Omdat ik de kern uit mijn methode meegaf, klopte elk niveau. Qwen voegde niets toe, en zegt op elk niveau dat het niet door de afstand tot de zon komt. Ik check alleen nog of elke letterlijke vraag echt in de tekst staat. Bij gemiddeld pas ik er één aan.
Nu ben jij aan de beurt. Kies een onderwerp, en schrijf de kern in een paar zinnen op. Laat EduGPT Leerkracht meedenken, en maak de drie niveaus met Qwen. Tel zelf na, en check de feiten in je methode. Veel succes, en tot in de volgende les!
Probeer het in EduGPT
- Kies een onderwerp voor je klas en bepaal voor welke drie niveaus je materiaal wilt, bijvoorbeeld zwakke, gemiddelde en sterke lezers in groep 6, of vmbo, havo en vwo in de brugklas. Schrijf de kern in vijf tot acht zinnen op, uit je methode of een betrouwbare bron. Die kern is de basis voor alle niveaus.
- Open EduGPT, kies EduGPT - Leerkracht en vul de puntjes in.
Ik ben leerkracht van .... Ik wil een korte leestekst over ... maken in drie niveaus: makkelijk, gemiddeld en moeilijk. Waarin moeten de drie versies van elkaar verschillen? Geef per niveau één eis voor de zinnen en één voor de woorden. Houd het kort.
EduGPT - Leerkracht stelt eerst vragen, bijvoorbeeld of het om tekstbegrip gaat en of de moeilijke versie vakwoorden mag hebben. Beantwoord ze een of twee keer. Vaak blijft het vragen stellen en maakt het de teksten niet. Dat is de bedoeling. De eigen ingang denkt mee, en voor het maken stap je over naar het open model. Neem je antwoorden mee naar stap 3. 3. Open een nieuw gesprek. Kies in de modelknop EduGPT - Scaleway en dan Qwen (in het menu met een versienummer, nu Qwen 3.5). Dat draait in Europa, en er wordt niets getraind met wat je invoert. Vink onder het invoerveld bij MCP Servers Documenten maken aan (dat doe je per gesprek opnieuw). In EduGPT - Leerkracht werkt deze koppeling niet.
Ik ben leerkracht van .... Maak een Word-document met een korte leestekst over ... in drie niveaus: makkelijk, gemiddeld en moeilijk. Gebruik alleen deze kern uit onze methode: .... Voeg geen andere feiten toe. (zet hier je antwoorden uit stap 2) Makkelijk: korte zinnen en gewone woorden. Gemiddeld: iets langere zinnen met omdat en daardoor. Moeilijk: langere zinnen, met de woorden ... en ... uitgelegd. Elke versie ongeveer 80 woorden, met per niveau één letterlijke vraag en één denkvraag. Zet de titel één keer bovenaan.
- Download het bestand (de link is 24 uur geldig) en tel zelf na. Hoeveel woorden heeft elke versie, hoe lang zijn de zinnen, en staan er moeilijke woorden zonder uitleg in? Worden de niveaus echt moeilijker?
- Lees elk niveau op juistheid en spelling. Klopt elke eenvoudige zin nog? Staat het antwoord op de letterlijke vraag echt in de tekst? Check de feiten in je methode of bij een betrouwbare bron (in de video was dat het KNMI).
- Stuur in hetzelfde gesprek bij wat niet goed is. Noem de zin en wat er moet staan.
Bij ... staat: .... Dat loopt niet lekker (of: dat klopt niet). Maak er van: .... Pas alleen die zin aan, houd de rest gelijk, en maak het Word-bestand opnieuw.
Download het nieuwe bestand en check of alleen die zin anders is. 7. Pas het bestand zelf aan waar nodig. Staat de titel er twee keer, of staan er streepjes (---) tussen de niveaus? Haal die weg. 8. Zet geen namen of gegevens van leerlingen in je vragen.
Waar doe je deze opdracht?
Via je school of opleiding
Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Leerkracht.
EduGPT voor je school
Wil je EduGPT met je team of je leerlingen gebruiken? Dan regelt je school het, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor je voorbereiding geen gegevens van leerlingen buiten die afspraken.
Geen toegang tot EduGPT?
Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.
Checkvragen
De checkvragen bij deze les volgen nog.
Reflectie
Je antwoord blijft op dit scherm en wordt nergens opgeslagen.
Verdieping
CivAI heeft dit verder uitgewerkt in de kennisclip Word, Excel, PowerPoint en PDF genereren vanuit de chat (opent in een nieuw tabblad).
Korte link youtu.be/ofuX6XUf2DY
Bronnen bij deze les
- Liu, F., Lu, X., Jin, T., Kang, M., & Zhang, H. (2025). Does ChatGPT simplify texts like expert teachers? Linguistic features of simplified texts. Reading and Writing. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11145-025-10676-2 (opent in een nieuw tabblad)Teksten die ChatGPT vereenvoudigde verschilden op veel van de 17 onderzochte taalkenmerken (woordenschat, zinsbouw en samenhang) van teksten die ervaren docenten vereenvoudigden, al kwamen ze met gedetailleerdere prompts dichter bij elkaar, en dat is de reden om AI-materiaal op niveau altijd zelf op taalniveau te controleren.
- Lo, C. K., Huang, X., Cheung, H. W., Yee, T. L., Bai, S., Chen, G., & Tlili, A. (2026). Creating an AI-powered platform for generating modelling problems: A case study on direct variation in secondary school mathematics. Computers and Education: Artificial Intelligence, 11, Artikel 100640. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2026.100640 (opent in een nieuw tabblad)In deze casestudy leverden AI-gegenereerde modelleeropdrachten wiskunde leerwinst op bij 49 leerlingen, maar de 36 docenten die het materiaal beoordeelden zagen ook zwakke plekken zoals onrealistische data, waaruit de auteurs concluderen dat AI een co-ontwerper kan zijn die werk scheelt terwijl het professionele oordeel van de docent nodig blijft.