GovGPT Academy

Hoofdstuk 9. Ruimte en omgeving

Les 9.5 Kaart, beeld en data

Kennisclip 1:53 GovGPT - Ruimte en Omgeving
Wat je in deze les laat zien

Je laat een overzicht of beeld maken en controleert of het klopt met de bron.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Een kaart, grafiek of overzicht maakt data snel duidelijk. AI maakt zo'n beeld in een paar seconden, maar of het klopt met de bron, controleer je zelf. In deze les laat je GovGPT een overzicht maken, en controleer je of het klopt met de bron.

Onderzoek laat zien dat AI overtuigende satellietbeelden kan maken van landschappen die niet bestaan. Een beeld dat er echt uitziet, is dus nog geen bewijs. Geef GovGPT daarom je eigen bron, en vraag om alleen die cijfers te gebruiken. Leg het resultaat daarna naast de bron, getal voor getal. Jij staat voor wat je laat zien. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Ruimte en Omgeving. Ik geef zes verzonnen geluidsmetingen langs de Stationsweg in Heidevoort, en vraag om een eenvoudig staafdiagram in tekst. GovGPT maakt per meetpunt een balk, met een blokje per decibel. Ik leg het naast mijn bron. De getallen kloppen, ook de 58,5. Dan vraag ik GovGPT om het diagram zelf te controleren. Alle waarden komen overeen, zegt GovGPT, en de balken zijn in verhouding.

Dit werkte goed, want GovGPT gebruikte alleen mijn cijfers, en verzon geen meetpunten. Eén controlepunt. Kijk naar het beeld. Een paar balken lopen door op de volgende regel. Daardoor lijken D en F, de stilste meetpunten, de langste balk te hebben. Check dus niet alleen de getallen, maar ook wat het beeld laat zien.

Nu ben jij aan de beurt. Neem cijfers uit je werk, of het voorbeeld bij de opdracht. Laat GovGPT er een overzicht of diagram van maken. Leg het daarna naast je bron, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Open GovGPT en kies GovGPT - Ruimte en Omgeving. Geef je eigen cijfers mee, of gebruik het voorbeeld hieronder (verzonnen). Verzin geen data.

Voorbeeld om te plakken:

Maak van deze verzonnen tellingen van fietsers op het Lindeplein in Heidevoort een eenvoudig staafdiagram in tekst. Gebruik alleen deze cijfers. Geen tabel. Maandag 410, dinsdag 385, woensdag 520, donderdag 390, vrijdag 610, zaterdag 275.

  1. Leg het diagram naast je bron, getal voor getal.
  2. Kijk ook naar het beeld. Lopen balken door op een volgende regel? Klopt de schaal?
  3. Schrijf erbij welke schaal is gebruikt, als je het diagram deelt.

Tip. In de test koos GovGPT een blokje voor ongeveer 25 fietsers en rondde het af. In de les liepen lange balken door op de volgende regel, waardoor de stilste meetpunten de langste balk leken te hebben.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Ruimte en Omgeving. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

GovGPT voor je organisatie (opent in een nieuw tabblad)

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Waarom geef je GovGPT je eigen bron en vraag je om alleen die cijfers te gebruiken?
2. Een kaart of beeld van AI ziet er heel echt uit. Wat zegt dat?
3. GovGPT maakt een staafdiagram van zes geluidsmetingen, en alle getallen kloppen. Ben je klaar?
4. Wat deed GovGPT in de les goed?
5. Je wilt een diagram delen dat GovGPT voor je maakte. Wat zet je erbij?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Zhao, B., Zhang, S., Xu, C., Sun, Y., & Deng, C. (2021). Deep fake geography? When geospatial data encounter artificial intelligence. Cartography and Geographic Information Science, 48(4), 338–352. https://doi.org/10.1080/15230406.2021.1910075 (opent in een nieuw tabblad)
    De onderzoekers laten zien hoe AI overtuigende satellietbeelden kan maken met landschapselementen die niet bestaan, en pleiten voor kritische geodata-geletterdheid. Een door AI gemaakt overzicht of beeld van een gebied controleer je daarom altijd tegen de officiële kaart of brondata.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 9 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.