Hoofdstuk 10. Leidinggeven aan AI in je team
Les 10.5 Van pilot naar beleid
Je onderbouwt opschaling met gemeten tijdwinst en heldere voorwaarden.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.
Lees het transcript
Hoi! Fijn dat je er weer bent. Je pilot met AI is klaar, en het team is tevreden. Wat nu? Opschalen doe je niet op gevoel, maar met cijfers en voorwaarden. In deze les onderbouw je opschaling met gemeten tijdwinst en heldere voorwaarden.
De Algemene Rekenkamer zag in 2024 dat de meeste AI-systemen bij het Rijk nog experimenten waren. En bij 35 procent van de systemen in gebruik wisten organisaties niet of ze hun verwachting waarmaakten. Vaak was vooraf niet bepaald wat het doel was, of wanneer het een succes is. Een Britse pilot vond hoge tevredenheid, maar geen bewijs dat tijdwinst tot hogere productiviteit leidde. Meet dus meer dan tevredenheid, en leg voorwaarden vast. AI helpt, jij beslist.
Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Leidinggevende. Onze pilot in het verzonnen Heidevoort gaf 6 minuten winst per mail, bij 40 mails per dag. Het besluit neemt het MT. GovGPT rekent het om naar ongeveer vier uur per dag, en adviseert gecontroleerd op te schalen. Met voorwaarden, zoals menselijke eindcontrole, kwaliteit bewaken en het echte effect blijven meten. Dan vraag ik wat er nog ontbreekt in mijn meting. GovGPT noemt de nulmeting, de kwaliteit van de antwoorden, en het netto effect, dus na aftrek van de tijd voor controle.
Dit werkte goed, want GovGPT stelde een fase van drie maanden voor, met een evaluatie, en liet het besluit bij het MT. Eén controlepunt. Vier uur per dag is een bruto schatting. Wat je echt wint, blijkt pas als je de controle meetelt. Betrek ook de ondernemingsraad als het werk of de werkdruk verandert. Dat noemde GovGPT ook.
Nu ben jij aan de beurt. Neem de cijfers van een pilot, of het voorbeeld bij de opdracht. Vraag GovGPT om een onderbouwing met voorwaarden, en wat er nog ontbreekt. Schrijf zelf je advies aan het MT, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!
Probeer het in GovGPT
- Neem de cijfers van een pilot in je organisatie. Of gebruik het voorbeeld hieronder (verzonnen cijfers).
- Open GovGPT en kies GovGPT - Leidinggevende. Vraag om een onderbouwing met voorwaarden, en daarna wat er nog ontbreekt in je meting.
Voorbeeld om te plakken:
Onze pilot met AI-samenvattingen van raadsstukken bij de griffie van de verzonnen gemeente Heidevoort duurde twee maanden. Gemeten: per stuk 20 minuten sneller, 15 stukken per week, tevredenheid 3,8 van 5. Help me een onderbouwing voor opschaling, met voorwaarden. Het besluit neemt de griffier. Houd het kort.
- Reken de tijdwinst netto uit: trek de tijd voor controle en begeleiding eraf.
- Schrijf zelf je advies in vijf zinnen, met de voorwaarden en een moment om te evalueren.
- Betrek de ondernemingsraad als het werk of de werkdruk verandert.
Tip. In de test met het voorbeeld rekende GovGPT ongeveer vijf uur per week uit en noemde het politieke neutraliteit als kwaliteitsnorm voor de samenvattingen. Dat is bij raadsstukken een goed extra controlepunt.
Waar doe je deze opdracht?
In GovGPT via je organisatie
Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Leidinggevende. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.
GovGPT voor je organisatie
Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.
Geen GovGPT?
Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.
Checkvragen
Reflectie
Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.
Bronnen bij deze les
- Algemene Rekenkamer. (2024). Focus op AI bij de rijksoverheid. https://www.rekenkamer.nl/publicaties/rapporten/2024/10/16/focus-op-ai-bij-de-rijksoverheid (opent in een nieuw tabblad)Van de 433 AI-systemen bij het Rijk waren de meeste (167) nog experimenten, en bij 35 procent van de systemen in gebruik wisten organisaties niet of ze hun verwachting waarmaakten, onder meer omdat vooraf niet was bepaald wat het doel of een succes is. Dat is precies waarom je in deze les opschaling onderbouwt met vooraf vastgelegde doelen en gemeten resultaten.
- Department for Business and Trade. (2025). The evaluation of the M365 Copilot pilot in the Department for Business and Trade. UK Government. https://www.gov.uk/government/publications/microsoft-365-copilot-pilot-dbt-evaluation-report (opent in een nieuw tabblad)In deze pilot met 1000 licenties was de tevredenheid hoog (72 procent) en gaf schrijfwerk de meeste tijdwinst, maar sommige taken kostten juist meer tijd en de evaluatie vond geen bewijs dat tijdwinst tot hogere productiviteit leidde. Een eerlijke pilotevaluatie meet dus meer dan tevredenheid, en daarom horen heldere voorwaarden en metingen bij elk besluit om op te schalen.
In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 10 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.