Hoofdstuk 2. Samenwerken met AI

Les 2.5 Werken met documenten

Kennisclip 1:54 GovGPT - Medewerker HEAR AI Mediation
Wat je in deze les laat zien

Je laat GovGPT een lang stuk samenvatten of ordenen en controleert het resultaat met de bron.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Bij de overheid lees je veel lange stukken, zoals rapporten, evaluaties en raadsstukken. GovGPT kan ze samenvatten of ordenen. Maar een samenvatting kan iets weglaten, of breder maken dan er staat. In deze les laat je GovGPT een lang stuk samenvatten, en controleer je het resultaat met de bron.

Upload het document, en zeg wat je nodig hebt, en voor wie. Vraag er direct bij om de voorbehouden mee te nemen. Onderzoek liet zien dat taalmodellen conclusies in samenvattingen vaak breder maken dan de bron. Leg daarom de belangrijkste punten naast het document zelf, vooral cijfers en kleine woorden als alleen en vooral. Jij bepaalt wat je doorstuurt. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Medewerker. Ik upload een verzonnen evaluatie van een proef met ondergrondse containers in Heidevoort. Ik vraag vijf korte punten voor mijn teamleider, besluitgericht en neutraal, met de voorbehouden erbij. GovGPT geeft vijf punten. Twaalf procent minder restafval, en dat alleen in Noord. De voorbehouden staan erin. De meting in Oost begon later, en het panel is niet representatief. Ik leg de punten naast het document. Dit klopt.

Wat werkte hier goed? Ik vroeg om de voorbehouden, en GovGPT nam ze mee. Eén detail viel wel weg. In het document komen de extra kosten vooral door een leegronde op zaterdag in de zomer. In de samenvatting staat de zomer er niet bij. Dat zet ik er zelf weer in.

Nu ben jij aan de beurt. Neem een lang stuk uit je werk dat je mag delen. Laat GovGPT het samenvatten of ordenen, met de voorbehouden erbij. Leg twee punten naast de bron, en noteer wat klopte en wat niet, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Kies een lang stuk uit je werk dat je in GovGPT mag gebruiken, zoals een openbaar raadsvoorstel, een evaluatie of een beleidsnotitie. Gebruik geen stukken met persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie (zie les 2.4).
  2. Open GovGPT en kies GovGPT - Medewerker. Sleep het document in het invoerveld en kies "Upload als Tekst".
  3. Vraag een samenvatting of een ordening, voor wie en met de voorbehouden erbij. Bijvoorbeeld:

Vat dit document samen in vijf korte punten voor mijn teamleider. Neem de voorbehouden mee.

of

Orden dit document in drie kopjes: wat werkte, wat werkte niet, en wat is nog onzeker. Gebruik alleen wat in het document staat. Houd het kort.

  1. Leg twee punten naast het document zelf. Kloppen de cijfers? Staan voorbehouden, uitzonderingen en woorden als "vooral" of "alleen" er nog in?
  2. Pas de samenvatting zelf aan waar nodig, voordat je hem doorstuurt.
  3. Noteer wat klopte, wat ontbrak en wat je hebt aangepast.

Tip. In de test met een verzonnen evaluatie nam GovGPT de voorbehouden goed mee. Een klein woord als "vooral" viel wel eens weg. Daar let je op.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Medewerker. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Wat liet onderzoek zien over samenvattingen die taalmodellen maken?
2. Je laat GovGPT een evaluatie samenvatten. Wat vraag je er volgens de les direct bij?
3. Je legt twee punten uit de samenvatting naast het document. Waar let je vooral op?
4. In het document komen de extra kosten vooral door een leegronde op zaterdag in de zomer. In de samenvatting staat de zomer er niet bij. Wat doe je?
5. Welk stuk past bij deze opdracht om in GovGPT te uploaden?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Peters, U., & Chin-Yee, B. (2025). Generalization bias in large language model summarization of scientific research. Royal Society Open Science, 12(4), Artikel 241776. https://doi.org/10.1098/rsos.241776 (opent in een nieuw tabblad)
    In 4.900 samenvattingen door tien bekende taalmodellen werden conclusies vaak breder gemaakt dan in de oorspronkelijke tekst stond, ook als expliciet om nauwkeurigheid werd gevraagd, en vergeleken met menselijke samenvattingen bijna vijf keer zo vaak. Daarom controleer je een AI-samenvatting van een rapport of beleidsstuk altijd met de bron, juist op voorbehouden en uitzonderingen.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 2 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.