Hoofdstuk 2. Samenwerken met AI
Les 2.1 Een goede opdracht geven
Je schrijft een opdracht met doel, context en criteria, en laat zien dat het antwoord daardoor beter wordt.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.
Lees het transcript
Hoi! Fijn dat je er weer bent. Vraag je GovGPT alleen om een bericht, dan weet het niet voor wie of waarover. Net als een collega heeft het meer nodig. In deze les schrijf je een opdracht met doel, context en criteria, en zie je dat het antwoord daardoor beter wordt.
Begin met je doel. Wat wil je bereiken, en bij wie? Geef dan context. Welke situatie, en welke feiten? Noem tot slot je criteria. Hoe lang, welk taalniveau, wat moet erin? Onderzoek laat zien dat een betere opdracht een beter antwoord geeft. De feiten lever jij aan. AI helpt, jij beslist.
Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Medewerker. Eerst vaag. Schrijf een bericht over de werkzaamheden in de Dorpsstraat. GovGPT schrijft nog niets. Het vraagt eerst voor wie het is, wat er gebeurt en wat de gevolgen zijn. Nu in een nieuw gesprek, met doel, context en criteria. Riolering van 16 tot en met 27 november, omleiding via de Kerklaan, taalniveau B1, hooguit 120 woorden. Nu komt er meteen een helder nieuwsbericht, dat begint met wat er voor de lezer verandert. In het vaste blok vraagt GovGPT of fietsers en hulpdiensten wel door kunnen. Die vraag leg ik bij de projectleider.
Wat werkte hier goed? Met doel, context en criteria kreeg ik in één keer een bruikbare tekst. En zonder die informatie vroeg GovGPT eerst door, in plaats van te gokken. Eén ding check ik nog. GovGPT schreef zelf dat het werk problemen met het riool voorkomt. Dat stond niet in mijn opdracht, dus ik vraag het na.
Nu ben jij aan de beurt. Kies een tekst uit je werk, en vraag hem eerst vaag. Schrijf daarna in een nieuw gesprek je doel, context en criteria uit. Vergelijk de antwoorden en noteer wat beter werd, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!
Probeer het in GovGPT
- Kies een tekst uit je eigen werk die je vaak schrijft, zoals een bericht voor de website, een nieuwsbrief of een mail aan inwoners. Gebruik alleen verzonnen of openbare gegevens, geen namen van inwoners.
- Open GovGPT en kies GovGPT - Medewerker. Vraag het eerst vaag, in één zin. Bijvoorbeeld:
Schrijf een mail over de nieuwe openingstijden.
- Kijk wat er gebeurt. Vaak schrijft GovGPT nog niets en stelt het eerst vragen. Noteer welke vragen dat zijn: die laten zien wat er in je opdracht ontbrak.
- Open een nieuw gesprek. Schrijf je opdracht nu uit met drie bouwstenen.
Doel: ... (wat wil je bereiken, en bij wie?) Context: ... (welke situatie, welke feiten, voor welk kanaal?) Criteria: ... (hoe lang, welk taalniveau, wat moet erin, waar begin je mee?)
Voorbeeld: "Doel: inwoners van de verzonnen gemeente Heidevoort laten weten dat het gemeentehuis vanaf 1 december andere openingstijden heeft. Context: tekst voor de nieuwsbrief. Nieuwe tijden: maandag tot en met donderdag van 9.00 tot 17.00 uur, vrijdag van 9.00 tot 12.30 uur, alleen op afspraak. Een afspraak maak je via de website of telefonisch. Criteria: taalniveau B1, maximaal 100 woorden, eerst wat er verandert, de tijden als lijstje."
- Vergelijk de twee antwoorden. Wat werd er beter? Schrijf drie punten op, bijvoorbeeld de lengte, de volgorde en of de lezer weet wat hij moet doen.
- Lees de tekst na. Staat er iets in dat jij niet hebt aangeleverd? Een extra reden, datum of belofte vraag je na voordat de tekst online gaat. Kijk ook naar het vaste blok onder het antwoord: welke vragen moet je nog uitzoeken?
Tip. Stelt GovGPT ook bij je uitgeschreven opdracht nog een vraag? Beantwoord die in hetzelfde gesprek. Dat is geen fout, het laat zien welke informatie nog miste.
Waar doe je deze opdracht?
In GovGPT via je organisatie
Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Medewerker. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.
GovGPT voor je organisatie
Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.
Geen GovGPT?
Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.
Checkvragen
Reflectie
Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.
Bronnen bij deze les
- Knoth, N., Tolzin, A., Janson, A., & Leimeister, J. M. (2024). AI literacy and its implications for prompt engineering strategies. Computers and Education: Artificial Intelligence, 6, Artikel 100225. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2024.100225 (opent in een nieuw tabblad)De kwaliteit van de opdracht voorspelde de kwaliteit van de output van het taalmodel, en wie meer AI-geletterd was, schreef betere opdrachten. Voor een ambtenaar betekent dat: wie doel, context en criteria meegeeft, zoals bij een collega die een memo voor je schrijft, krijgt een bruikbaarder antwoord.
In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 2 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.