Hoofdstuk 12. Jouw AI-aanpak

Les 12.3 Bijblijven zonder te verdrinken

Kennisclip 2:01 GovGPT - Medewerker HEAR Human Intent
Wat je in deze les laat zien

Je kiest twee betrouwbare manieren om bij te blijven, en plant wanneer je ze gebruikt.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Over AI verschijnt elke dag nieuws. Je kunt niet alles lezen, en dat hoeft ook niet. Met twee goede bronnen en een vast moment blijf je toch bij. In deze les kies je twee betrouwbare manieren om bij te blijven, en plan je wanneer je ze gebruikt.

Een review van 87 studies en praktijkverslagen beschrijft maatregelen tegen informatieoverlast, in je eigen gedrag en in de inrichting van je werk. Een vaste bron op een vast moment is zo'n maatregel. Afspraken in je team helpen ook. Kies bij voorkeur officiële bronnen, en bronnen die het werk van de overheid kennen. Klinkt een bericht te mooi, lees dan lateraal. Kijk wat andere bronnen over de afzender zeggen. Jij kiest wat je leest. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Medewerker. Ik werk in het verzonnen Heidevoort, en heb een uur per maand om bij te blijven over AI. GovGPT kiest de AI-pagina van de Europese Commissie, en de nieuwsbrief van Digitale Overheid. Het maakt een planning, met twee keer een half uur per maand, en per bron drie korte notities. Dan vraag ik hoe ik een bericht check over een tool die alle ambtelijke brieven foutloos zou schrijven. GovGPT noemt foutloos een rode vlag, en stelt een korte test voor met voorbeeldbrieven.

Dit werkte goed, want GovGPT koos officiële bronnen die bij de overheid passen. Ik heb gecheckt dat ze bestaan. Eén controlepunt. Drie brieven testen lukt niet in vijf minuten. Begin met lateraal lezen. Wie doet de claim, en wat zeggen anderen? Zet je leesmoment in je agenda, anders schiet het erbij in.

Nu ben jij aan de beurt. Kies twee bronnen die passen bij jouw werk, of neem het voorbeeld bij de opdracht. Vraag GovGPT om een planning, en zet die in je agenda. Check bij elke bron zelf of hij bestaat en wie erachter zit, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Bedenk hoeveel tijd je per maand hebt, en waar je over wilt bijblijven, zoals toepassingen in je vak of regels zoals de AI-verordening.
  2. Open GovGPT en kies GovGPT - Medewerker. Vraag om twee betrouwbare bronnen en een planning. Of gebruik het voorbeeld hieronder (verzonnen).

Voorbeeld om te plakken:

Ik werk bij de verzonnen gemeente Heidevoort, team Vergunningen. Ik heb twee uur per maand om bij te blijven over AI, zowel over toepassingen als over regels. Kies twee betrouwbare manieren om bij te blijven, en zet ze in een planning per maand. Stel geen vragen vooraf. Houd het kort. Geen tabel.

  1. Check bij elke bron zelf of hij bestaat en wie erachter zit. Open de website en kijk wie de afzender is.
  2. Zet de momenten in je agenda. Lees je een opvallend bericht over AI, lees dan lateraal. Zoek wat andere, onafhankelijke bronnen over de afzender en de claim zeggen.

Tip. In de test met het voorbeeld van de les koos GovGPT de AI-pagina van de Europese Commissie (digital-strategy.ec.europa.eu) en de nieuwsbrief van Digitale Overheid (digitaleoverheid.nl). Beide bestaan, zelf gecontroleerd op 4 november 2026. Zonder "Stel geen vragen vooraf" begint GovGPT met vragen over je werk. Dat mag ook, beantwoord ze dan.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Medewerker. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Wat beschrijft een review van 87 studies en praktijkverslagen?
2. Welke bronnen kies je volgens de les bij voorkeur?
3. Een bericht belooft een tool die alle ambtelijke brieven foutloos schrijft. Wat doe je eerst?
4. Wat helpt volgens de les om echt bij te blijven?
5. GovGPT noemt twee bronnen om bij te blijven. Wat check je zelf?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Arnold, M., Goldschmitt, M., & Rigotti, T. (2023). Dealing with information overload: A comprehensive review. Frontiers in Psychology, 14, Artikel 1122200. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1122200 (opent in een nieuw tabblad)
    Deze systematische review van 87 studies en praktijkverslagen beschrijft maatregelen tegen informatieoverlast, zowel in eigen gedrag als in de inrichting van werk, team en organisatie. Twee vaste, betrouwbare bronnen op een gepland moment kiezen is zo'n maatregel, en het helpt als het team daar samen afspraken over maakt.
  • Kozyreva, A., Lorenz-Spreen, P., Herzog, S. M., Ecker, U. K. H., Lewandowsky, S., Hertwig, R., Ali, A., Bak-Coleman, J., Barzilai, S., Basol, M., Berinsky, A. J., Betsch, C., Cook, J., Fazio, L. K., Geers, M., Guess, A. M., Huang, H., Larreguy, H., Maertens, R., . . . Wineburg, S. (2024). Toolbox of individual-level interventions against online misinformation. Nature Human Behaviour, 8(6), 1044–1052. https://doi.org/10.1038/s41562-024-01881-0 (opent in een nieuw tabblad)
    Op basis van 81 studies beschrijft dit overzicht negen soorten aanpakken tegen online desinformatie, waaronder lateraal lezen. Dat helpt bij het kiezen van betrouwbare bronnen over AI, want juist in dat nieuws is veel overdrijving.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 12 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.