GovGPT Academy

Hoofdstuk 1. AI begrijpen en herkennen

Les 1.4 Waar AI goed in is, en waar niet

Kennisclip 2:02 GovGPT - Medewerker HEAR Human Intent
Wat je in deze les laat zien

Je kiest bij drie taken uit je werk of AI past, en onderbouwt dat. Bewust zonder AI werken is ook een keuze.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. AI is sterk in sommige taken, en zwak in andere. Een vlotte samenvatting is iets anders dan een besluit over een inwoner. In deze les kies je bij drie taken of AI past, en onderbouw je dat. Bewust zonder AI werken is ook een keuze.

Onderzoek bij kenniswerkers liet zien: binnen het bereik van AI werkten ze sneller en beter. Maar bij een lastige taak daarbuiten kwamen ze negentien procent minder vaak tot een juiste oplossing. AI past goed bij samenvatten, ordenen, een eerste opzet en herschrijven. Het past slecht bij een oordeel over een inwoner, of een gesprek waar vertrouwen telt. Kies dus per taak, en soms per deel van een taak. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Medewerker. In de verzonnen gemeente Heidevoort leg ik drie taken voor, met mijn eigen keuze en reden. Een nota samenvatten: wel AI. Beslissen op een bezwaar: geen AI. Een inwoner met geldzorgen aan de telefoon: geen AI. GovGPT zegt: je keuzes zijn verstandig. Bij de samenvatting controleer je juistheid en nuance. Dan vraag ik: waar kan AI bij het bezwaar wel helpen, zonder dat het beslist? GovGPT noemt samenvatten, ordenen en een opzet voor de motivering. En het zegt: jij beoordeelt de feiten en neemt het besluit.

Wat werkte hier goed? GovGPT bevestigde mijn keuzes, en liet zien dat je per deel van een taak kunt kiezen. Het besluit over het bezwaar bleef bij mij. Eén ding check ik nog: mag deze AI-tool van mijn organisatie voor dit werk gebruikt worden?

Nu ben jij aan de beurt. Kies drie taken uit je werk, en schrijf erbij: wel of geen AI, en waarom. Vraag GovGPT Medewerker of je keuze klopt. Zoek bij een taak zonder AI een deel waar AI wel kan helpen, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Kies drie taken uit je werk van deze week. Neem er minstens één bij waarin je een oordeel geeft over een inwoner, of een gesprek waarin vertrouwen telt.
  2. Schrijf per taak eerst zelf op: wel AI of geen AI, en waarom. Eén zin per taak is genoeg.
  3. Open GovGPT en kies GovGPT - Medewerker. Verstuur de tekst hieronder. Gebruik geen namen of gegevens van inwoners of collega's.

Ik werk bij ... en kies per taak of AI past. 1. ...: wel/geen AI, omdat ... 2. ...: wel/geen AI, omdat ... 3. ...: wel/geen AI, omdat ... Klopt mijn keuze? Houd het kort.

  1. Lees het antwoord en het blok eronder. Waar ben je het mee eens, en waar niet? Jij kiest.
  2. Neem een taak waarbij je "geen AI" koos. Vraag in hetzelfde gesprek:

Waar kan AI mij bij taak ... wel helpen, zonder dat het beslist? Houd het kort.

  1. Kies zelf of je één van die deeltaken met AI wilt doen. Het oordeel en het besluit blijven bij jou.
  2. Check of de AI-tool die je gebruikt binnen de afspraken van je organisatie valt voor dit soort werk.
  3. Schrijf voor jezelf twee zinnen. Bij welke taak werk je bewust zonder AI, en waarom?

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Medewerker. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

GovGPT voor je organisatie (opent in een nieuw tabblad)

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. In het onderzoek bij kenniswerkers kregen mensen ook een lastige taak buiten het bereik van AI. Wat gebeurde er toen?
2. Bij welke taak past AI volgens de les goed?
3. Je kiest bij het beslissen op een bezwaar voor 'geen AI'. Waar kan AI bij die taak toch helpen?
4. Een collega vindt bewust zonder AI werken ouderwets. Wat past bij de les?
5. Wat check je volgens de les nog, voordat je een AI-tool voor een taak inzet?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Dell'Acqua, F., McFowland, E., Mollick, E., Lifshitz, H., Kellogg, K. C., Rajendran, S., Krayer, L., Candelon, F., & Lakhani, K. R. (2026). Navigating the jagged technological frontier: Field experimental evidence of the effects of artificial intelligence on knowledge worker productivity and quality. Organization Science, 37(2), 403–423. https://doi.org/10.1287/orsc.2025.21838 (opent in een nieuw tabblad)
    Kenniswerkers met GPT-4 werkten sneller en beter bij taken binnen het bereik van AI, maar kwamen bij een complexe taak daarbuiten 19 procent minder vaak tot een juiste oplossing. Voor de overheid betekent dat: per taak kiezen, en bewust zonder AI werken waar een fout grote gevolgen heeft.
  • Wirtz, B. W., Weyerer, J. C., & Geyer, C. (2019). Artificial intelligence and the public sector: Applications and challenges. International Journal of Public Administration, 42(7), 596–615. https://doi.org/10.1080/01900692.2018.1498103 (opent in een nieuw tabblad)
    Dit overzichtsartikel brengt tien toepassingsgebieden van AI in de publieke sector in kaart, met voorbeelden per gebied, en zet daar de uitdagingen tegenover. Het geeft deelnemers een kader om bij eigen taken te bepalen waar AI kan helpen en waar de risico's te groot zijn.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 1 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.