Hoofdstuk 7. Lesontwerp en lesmateriaal
Les 7.3 Differentiëren en inclusie
Je past materiaal aan voor een leerling met een specifieke ondersteuningsbehoefte, zonder persoonsgegevens te delen.
Lees het transcript
Hoi! Fijn dat je er weer bent. Een student met dyslexie, of iemand die nog Nederlands leert: je materiaal moet voor iedereen werken. AI helpt je snel aanpassen. Maar wat vertel je over die student? In deze les pas je materiaal aan voor een student met een specifieke ondersteuningsbehoefte, zonder persoonsgegevens te delen.
Beschrijf de behoefte, niet de persoon: geen naam, geen klas, geen details uit een dossier. Vraag dan een aangepaste versie met dezelfde inhoud: korte zinnen, duidelijke stappen, rustige opmaak. Lees daarna na: staan alle eisen er nog in? Onderzoek waarschuwt: houd de student zelf centraal, niet alleen jouw tijdwinst. Vraag de student ook zelf wat helpt.
Laten we het proberen in EduGPT, met EduGPT Docent. Dit stuur ik niet: een naam, een klas, een diagnose en de thuissituatie. Ik beschrijf alleen de behoefte. EduGPT Docent zet de opdracht in korte stappen, en alle eisen blijven staan. Met tips voor lettertype, regelafstand en uitlijning. Voor het Word-bestand kies ik GLM in EduGPT Scaleway, met Documenten maken aan. Dat draait in Europa, en er wordt niets getraind met wat je invoert. GLM zet de tekst ongewijzigd in Word, in Verdana. De tips check ik bij de Vrije Universiteit: schreefloos, minimaal 12 punt, regelafstand 1,5. Ze kloppen.
Wat werkte hier goed? Ik beschreef alleen de behoefte, en kreeg toch een bruikbare versie. Alle eisen bleven staan: tweetallen, week 8, drie bronnen en maximaal 3.000 woorden. Ik zet alleen zelf de letter op 12 en de regelafstand op 1,5, want dat kan het bestand nog niet.
Nu ben jij aan de beurt. Kies materiaal uit je module, en beschrijf één ondersteuningsbehoefte, zonder persoonsgegevens. Laat EduGPT Docent een aangepaste versie maken, en check of alle eisen er nog in staan. Zet het met GLM in Word, en pas de opmaak zelf aan. Veel succes, en tot in de volgende les!
Probeer het in EduGPT
- Kies materiaal uit je module, bijvoorbeeld een opdrachtomschrijving, een stageopdracht of een werkinstructie. Kies één ondersteuningsbehoefte die je in je groep tegenkomt, bijvoorbeeld dyslexie of Nederlands als tweede taal.
- Beschrijf de behoefte, niet de persoon. Zet geen naam, klas, studentnummer, leeftijd, diagnose uit een dossier of thuissituatie in je vraag, ook niet verzonnen in een vorm die naar iemand terug te leiden is.
- Open EduGPT, kies EduGPT - Docent en vul de puntjes in.
Een student in mijn ...-groep heeft .... Ik noem geen naam of andere gegevens. Pas deze ... aan zodat de inhoud en alle eisen gelijk blijven, maar de tekst beter leesbaar wordt. Geef daarna drie tips voor de opmaak: lettertype en lettergrootte, regelafstand, en uitlijning. Houd het kort. Tekst: "..."
- Lees de nieuwe versie naast het origineel. Staan alle eisen er nog in, zoals de deadline, aantallen, bronnen en het maximale aantal woorden? Is er niets bijgekomen? Leg de opmaaktips naast een betrouwbare bron of de richtlijn van je eigen instelling (in de video was dat de pagina van de Vrije Universiteit over studenten met dyslexie, met een schreefloos lettertype, minimaal 12 punt en regelafstand minimaal 1,5).
- Stuur in hetzelfde gesprek bij als het nodig is. Werk je met een student die Nederlands als tweede taal leert, vraag dan om een woordenlijst.
Zet er een korte woordenlijst onder met vier moeilijke woorden die letterlijk in jouw versie staan, elk met een uitleg in gewone woorden. Laat de rest van de tekst gelijk.
Check of elk woord uit de woordenlijst echt in de tekst staat. 6. Zet de tekst in een nieuw gesprek in Word. Kies in de modelknop EduGPT - Scaleway en dan GLM (in het menu met een versienummer, nu GLM 5.2). Dat draait in Europa, en er wordt niets getraind met wat je invoert. Vink onder het invoerveld bij MCP Servers Documenten maken aan (dat doe je per gesprek opnieuw). In EduGPT - Docent werkt deze koppeling niet. Zo werk je bewust. EduGPT - Docent denkt mee en past de tekst aan, voor het maken van een bestand stap je over naar het open model, en het resultaat controleer je zelf.
Zet deze ... voor een student met ... in een Word-bestand, met als titel: .... Verander niets aan de tekst en houd de opsomming. Lettertype Verdana. (plak hieronder de aangepaste tekst)
- Download het bestand (de link is 24 uur geldig) en lees het na. Is de tekst echt ongewijzigd? Documenten maken zet het lettertype goed, maar kan lettergrootte en regelafstand nog niet instellen. Zet die zelf in Word (bijvoorbeeld 12 punt en regelafstand 1,5). Staat de titel er twee keer, haal er dan één weg.
- Laat de student zelf zeggen of de nieuwe versie helpt, en pas het daarna aan.
Tip. Zet de titel niet in de tekst zelf, maar noem hem in je vraag ("met als titel: ..."). Dan staat hij meestal maar één keer in het bestand.
Waar doe je deze opdracht?
Via je school of opleiding
Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Docent.
EduGPT voor je school
Wil je EduGPT met je team of je studenten gebruiken? Dan regelt je school het, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor je voorbereiding geen gegevens van studenten buiten die afspraken.
Geen toegang tot EduGPT?
Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.
Checkvragen
De checkvragen bij deze les volgen nog.
Reflectie
Je antwoord blijft op dit scherm en wordt nergens opgeslagen.
Verdieping
CivAI heeft dit verder uitgewerkt in de kennisclip Word, Excel, PowerPoint en PDF genereren vanuit de chat (opent in een nieuw tabblad).
Korte link youtu.be/ofuX6XUf2DY
Bronnen bij deze les
- Rice, M. F., & Dunn, S. (2023). The use of artificial intelligence with students with identified disabilities: A systematic review with critique. Computers in the Schools, 40(4), 370–390. https://doi.org/10.1080/07380569.2023.2244935 (opent in een nieuw tabblad)Deze systematische review vond nog weinig onderzoek en signaleert dat AI voor leerlingen met een beperking vaak wordt gepresenteerd als verlichting van het werk van volwassenen in plaats van als versterking van de leerling en het gezin, een kritische blik die helpt om bij het aanpassen van materiaal de leerling zelf centraal te houden.
- Evmenova, A. S., Borup, J., & Shin, J. K. (2024). Harnessing the power of generative AI to support ALL learners. TechTrends, 68(4), 820–831. https://doi.org/10.1007/s11528-024-00966-x (opent in een nieuw tabblad)Op een zomerinstituut voor leraren in 2023 had de meerderheid nog nooit generatieve AI gebruikt en verwachtte 43 procent dat AI onderwijs toegankelijker kan maken, waarna de deelnemers strategieën bedachten om met AI materiaal volgens Universal Design for Learning aan te passen voor meertalige leerlingen en leerlingen met een beperking.