Hoofdstuk 7. Lesontwerp en lesmateriaal
Les 7.1 Een les ontwerpen met AI
Je ontwerpt met EduGPT een les met heldere doelen, en toetst die aan je eigen didactische criteria.
De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.
Lees het transcript
Hoi! Fijn dat je er weer bent. Een les ontwerpen kost tijd: doelen, opbouw, werkvormen en een check. AI maakt in een minuut een compleet plan. Maar is het jouw les? In deze les ontwerp je met EduGPT een les met heldere doelen, en toets je die aan je eigen didactische criteria.
Begin bij je doelen: wat kunnen studenten na afloop, en hoe zie je dat? Vraag dan pas een opbouw met tijden. Leg die naast je eigen criteria: niet te veel onderdelen, en elk doel komt terug. Onderzoek laat zien: AI maakt bruikbare lesplannen, maar toets ze kritisch. Jij ontwerpt, AI denkt mee.
Laten we het proberen in EduGPT, met EduGPT Docent. Ik vraag een werkcollege SWOT-analyse, hbo bedrijfskunde, en geef mijn criteria meteen mee. EduGPT geeft twee toetsbare doelen en zes onderdelen, samen precies 90 minuten. Eén ding pas ik aan: doel één vraagt twee punten per kwadrant, de exit ticket maar één. Dat worden er twee. Voor een Word-bestand kies ik Qwen in EduGPT Scaleway, met Documenten maken aan. Dat draait in Europa, en er wordt niets getraind met wat je invoert. Qwen zet mijn plan ongewijzigd in Word, met de opbouw in een tabel.
Wat werkte hier goed? Omdat ik mijn criteria meteen meegaf, klopte het ontwerp bijna in één keer. Zes onderdelen, 90 minuten, en elk doel komt terug in de exit ticket. Lees wel altijd de exit ticket naast je doelen, want daar zat het ene verschil.
Nu ben jij aan de beurt. Kies een les uit je module, en schrijf eerst drie eigen criteria op. Laat EduGPT een ontwerp maken, en toets het aan je criteria. Een Word-bestand maken staat in de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!
Probeer het in EduGPT
- Kies een les of werkcollege uit je eigen module. Schrijf eerst drie eigen didactische criteria op. Bijvoorbeeld maximaal vijf of zes onderdelen, studenten zijn minstens de helft van de tijd zelf actief, en elk leerdoel komt terug in een check per student.
- Open EduGPT, kies EduGPT - Docent en vul de puntjes in. Geef je criteria meteen mee, dan klopt het ontwerp vaak in één keer.
Ik ben docent ... Ontwerp een ... van ... minuten over ... Begin met twee leerdoelen die ik kan toetsen, en geef dan de opbouw met tijden. Mijn criteria: ...
- Controleer het ontwerp zelf. Tel de onderdelen en de minuten na. Leg daarna de exit ticket naast je leerdoelen: vraagt de exit ticket evenveel als het doel? Staat in het doel "minimaal drie" en in de exit ticket "twee", dan meet je het doel niet helemaal.
- Klopt iets niet, stuur het dan terug.
Ik toets je ontwerp aan mijn eigen criteria. Eén ... Twee ... Pas de opbouw aan op deze punten, kort.
- Controleer ook de nieuwe versie. Een aanpassing op één punt kan een ander punt veranderen, bijvoorbeeld een kortere exit ticket die minder vraagt dan je doel.
- Wil je er een Word-bestand van, open dan een nieuw gesprek. Kies in de modelknop EduGPT - Scaleway en dan Qwen (in het menu met een versienummer, nu Qwen 3.5). Vink onder het invoerveld bij MCP Servers Documenten maken aan (dat doe je per gesprek opnieuw). Plak je eigen, gecontroleerde leerdoelen, opbouw en exit ticket in de vraag.
Maak een Word-document van mijn lesplan, zonder iets aan de inhoud te veranderen. Titel ... Leerdoelen ... Opbouw ... Exit ticket ... Zet de opbouw in een tabel.
- Download het Word-bestand (de link is 24 uur geldig) en lees het na. Staat alles erin wat je plakte, en staat de titel er maar één keer? Pas het zo nodig zelf aan in Word.
- Zet geen namen of gegevens van studenten in je vragen.
Tip. Zoek je open lesmateriaal bij je les, vink dan in hetzelfde menu Edusources aan (de databank met open leermateriaal voor het vervolgonderwijs) en vraag om titel, uitgever, niveau, licentie en link. Open elk materiaal zelf. In onze test vond Qwen voor een SWOT-werkcollege geen passende hbo-casus en zei het dat ook eerlijk. Ook dat is een bruikbaar antwoord.
Tip. Je kunt in stap 6 ook vragen om de les als PowerPoint of de leerdoelen als Excel-overzicht. Lees dat bestand net zo kritisch na.
Waar doe je deze opdracht?
Via je school of opleiding
Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Docent.
EduGPT voor je school
Wil je EduGPT met je team of je studenten gebruiken? Dan regelt je school het, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor je voorbereiding geen gegevens van studenten buiten die afspraken.
Geen toegang tot EduGPT?
Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.
Checkvragen
De checkvragen bij deze les volgen nog.
Reflectie
Je antwoord blijft op dit scherm en wordt nergens opgeslagen.
Verdieping
CivAI heeft dit verder uitgewerkt in de kennisclip Van idee naar complete Canvas-les in 5 tot 15 minuten (opent in een nieuw tabblad).
Korte link youtu.be/07mvtum7GOs
Bronnen bij deze les
- van den Berg, G., & du Plessis, E. (2023). ChatGPT and generative AI: Possibilities for its contribution to lesson planning, critical thinking and openness in teacher education. Education Sciences, 13(10), 998. https://doi.org/10.3390/educsci13100998 (opent in een nieuw tabblad)Deze kwalitatieve documentanalyse laat zien dat ChatGPT leraren en studenten in de lerarenopleiding bruikbare lesplannen kan leveren, maar dat je die kritisch moet toetsen op beperkingen en vooroordelen omdat de tool de leraar ondersteunt en niet vervangt, precies de stap waarin je je AI-les toetst aan je eigen didactische criteria.
- Dabbagh, N., & Fake, H. (2026). Generative AI (GenAI) as a mindtool that supports generative learning (GL). Computers and Education: Artificial Intelligence, 11, Artikel 100626. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2026.100626 (opent in een nieuw tabblad)Dit conceptuele artikel beschrijft hoe je GenAI in een lesontwerp inzet als denkgereedschap waarmee leerlingen zelf kennis ordenen, argumenten aanscherpen en verbanden leggen in plaats van het leerproces kort te sluiten, en geeft daarvoor een ontwerpkader voor generatieve leeractiviteiten.