EduGPT Academy

Hoofdstuk 3. Zelf blijven denken

Les 3.2 Feiten en bronnen checken

Kennisclip 2:05 EduGPT - Student MAILS Begrijpen AILit Engage, Manage
Wat je in deze les laat zien

Je controleert twee beweringen uit een AI-antwoord met een betrouwbare bron, en past het antwoord aan waar nodig.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Vorige les vroeg je door naar bewijs. Nu zoek je het zelf op. Een AI-antwoord mengt soms feiten en fouten. Aan de toon hoor je het verschil niet. In deze les controleer je twee beweringen uit een AI-antwoord met een betrouwbare bron, en pas je het antwoord aan waar nodig.

Kies eerst wat ertoe doet: een getal, een jaartal, een naam of een oorzaak. Zoek dan een bron die het kan weten: een officiële organisatie, je lesboek of een wetenschappelijk artikel. Een blog, een forum of een andere chatbot is geen controle. Lees de bron zelf, en vergelijk precies. Klopt het niet? Pas de zin aan, en noteer je bron.

Laten we het proberen in EduGPT, met EduGPT Student. Een andere chatbot schreef: de Afsluitdijk is 32 kilometer lang, en aangelegd na de watersnoodramp van 1953. Welke bron is betrouwbaar? EduGPT vraagt terug: wie kan dit het best bevestigen? Rijkswaterstaat, een nieuwssite of een blog? Dat is de Kritisch Denken Engine. Ik kies Rijkswaterstaat, de beheerder. Daar staat: 32 kilometer, dat klopt. Maar het laatste gat werd al in 1932 gedicht. Dus niet na 1953. Ik pas de zin aan, en vraag EduGPT of mijn controle klopt. EduGPT noemt mijn bron sterk, maar waarschuwt: aangelegd, voltooid en gesloten kunnen verschillende data zijn.

En wat gaat er vaak mis? We checken of iets ongeveer klopt. Maar één jaartal of één woord kan het hele verhaal veranderen. Vergelijk daarom woord voor woord, niet alleen de grote lijn.

Nu ben jij aan de beurt. Neem een AI-antwoord met minstens twee beweringen over je vak. Controleer er twee met een betrouwbare bron, en pas aan wat niet klopt. Laat EduGPT je controle bekijken, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in EduGPT

  1. Neem een AI-antwoord over je vak met minstens twee beweringen, bijvoorbeeld uit een andere chatbot of uit een oude opdracht. Een getal, een jaartal, een naam of een oorzaak zijn goede beweringen om te checken.
  2. Kies twee beweringen en zoek voor elke bewering een betrouwbare bron. Denk aan een officiële organisatie, je lesboek of een wetenschappelijk artikel. Een blog, een forum of een andere chatbot telt niet als controle.
  3. Lees de bron zelf en vergelijk precies. Staat er hetzelfde, of net iets anders?
  4. Pas de tekst aan waar nodig, en noteer bij elke bron de titel, de link of het boek, en de datum.
  5. Open EduGPT, kies EduGPT - Student en verstuur de tekst hieronder.

Dit AI-antwoord wil ik gebruiken ... Bewering 1 ... Mijn bron ... Daar staat ... Bewering 2 ... Mijn bron ... Daar staat ... Mijn aangepaste tekst ... Klopt mijn controle, en zijn mijn bronnen betrouwbaar genoeg?

  1. Beantwoord de vragen van EduGPT. Vaak vraagt EduGPT naar de precieze brongegevens en of je opleiding eisen stelt aan het aantal of het soort bronnen. Zoek dat op in je studiehandleiding.

Waar doe je deze opdracht?

Via je school of opleiding

Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Student.

EduGPT voor je school

Wil je EduGPT met je team of je studenten gebruiken? Dan regelt je school het, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor je voorbereiding geen gegevens van studenten buiten die afspraken.

EduGPT voor je school (opent in een nieuw tabblad) Kosteloos proberen komt binnenkort

Geen toegang tot EduGPT?

Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.

Checkvragen

1. Je wilt een bewering uit een AI-antwoord checken. Welke bron telt als controle?
2. Een chatbot schreef dat de Afsluitdijk 32 kilometer lang is en na de watersnoodramp van 1953 is aangelegd. Bij Rijkswaterstaat lees je dat de lengte klopt, maar dat het laatste gat al in 1932 werd gedicht. Wat doe je?
3. In een AI-antwoord staan veel zinnen. Welke kies je eerst om te checken?
4. AI schrijft dat iets in een bepaald jaar is 'aangelegd'. Je bron noemt hetzelfde jaar, maar zegt 'voltooid'. Wat doe je?

Reflectie

Je antwoord blijft op dit scherm en wordt nergens opgeslagen.

Bronnen bij deze les

  • Kozyreva, A., Lorenz-Spreen, P., Herzog, S. M., Ecker, U. K. H., Lewandowsky, S., Hertwig, R., Ali, A., Bak-Coleman, J., Barzilai, S., Basol, M., Berinsky, A. J., Betsch, C., Cook, J., Fazio, L. K., Geers, M., Guess, A. M., Huang, H., Larreguy, H., Maertens, R., . . . Wineburg, S. (2024). Toolbox of individual-level interventions against online misinformation. Nature Human Behaviour, 8(6), 1044–1052. https://doi.org/10.1038/s41562-024-01881-0 (opent in een nieuw tabblad)
    Op basis van 81 wetenschappelijke studies beschrijft dit overzicht negen soorten aanpakken tegen online desinformatie, waaronder lateraal lezen en verificatiestrategieën, de controle met een tweede, betrouwbare bron die deze les oefent.
  • Wineburg, S., & McGrew, S. (2019). Lateral reading and the nature of expertise: Reading less and learning more when evaluating digital information. Teachers College Record, 121(11), 1–40. https://doi.org/10.1177/016146811912101102 (opent in een nieuw tabblad)
    Professionele factcheckers verlieten een website snel om elders na te gaan wie erachter zat en kwamen zo in een fractie van de tijd tot beter onderbouwde oordelen dan historici en studenten, die zich lieten misleiden door officieel ogende logo's en domeinnamen.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 3 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.