EduGPT Academy

Hoofdstuk 3. Zelf blijven denken

Les 3.1 AI klinkt altijd zeker

Kennisclip 2:09 EduGPT - Student MAILS Herkennen AILit Engage
Wat je in deze les laat zien

Je herkent in een AI-antwoord stellige taal zonder onderbouwing en vraagt door naar bewijs.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Welkom in hoofdstuk drie, Zelf blijven denken. Het hart van de cursus. Een AI-antwoord klinkt altijd zeker. Ook als het niet klopt. In deze les herken je in een AI-antwoord stellige taal zonder onderbouwing, en vraag je door naar bewijs.

Weet je nog? Een taalmodel kent geen twijfel. Een fout klinkt dus net zo zeker als een feit. Let daarom op stellige taal: altijd, nooit, iedereen, bewezen, aantoonbaar. En op precieze getallen zonder bron. Twintig procent klinkt exact, maar waar komt het vandaan? Vraag dan door: welke bron, wat is er gemeten, en is het een oorzaak of alleen een verband? Een zekere toon is geen bewijs. Bewijs is een bron die je zelf kunt controleren.

Laten we het proberen in EduGPT, met EduGPT Student. Een andere chatbot schreef voor mijn verslag: muziek verbetert je concentratie aantoonbaar, twintig procent betere scores, wetenschappelijk bewezen. Kan ik dit gebruiken? EduGPT zegt: zo'n claim moet je kunnen onderbouwen. En vraagt: waar komt die twintig procent precies vandaan? Nu zoek ik zelf de stellige woorden: aantoonbaar, twintig procent, wetenschappelijk bewezen. Mijn doorvraag: welk onderzoek, met auteur en jaar, en wat is er gemeten? EduGPT noemt het een sterke doorvraag, en vult aan: bij welke groep, en tijdens welke taak? Dan stelt EduGPT een vraag terug: wat wil ik als eerste controleren? Dat is de Kritisch Denken Engine. Het denkwerk blijft bij mij.

En wat gaat er vaak mis? We nemen een bewering over, omdat het zo zeker klinkt. Maar hoe stelliger de toon, hoe meer bewijs je nodig hebt. Geen bron die je kunt terugvinden? Gebruik de bewering dan niet.

Nu ben jij aan de beurt. Neem een AI-antwoord over iets uit je opleiding. Zoek de stellige woorden zonder onderbouwing, en schrijf één doorvraag naar bewijs. Laat EduGPT je doorvraag scherper maken, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in EduGPT

  1. Neem een AI-antwoord over een onderwerp uit je opleiding, bijvoorbeeld uit een andere chatbot of uit een oude opdracht. Kies een antwoord met beweringen, geen opsomming van feitjes.
  2. Onderstreep de stellige taal zonder onderbouwing. Let op woorden als altijd, nooit, iedereen, bewezen, aantoonbaar, de belangrijkste, en op precieze getallen zonder bron.
  3. Schrijf één doorvraag naar bewijs. Vraag naar de bron (auteur en jaar), naar wat er precies gemeten is, en of het een oorzaak is of alleen een verband.
  4. Open EduGPT, kies EduGPT - Student en verstuur de tekst hieronder.

Dit AI-antwoord kreeg ik ... Stellig zonder onderbouwing vind ik ... Mijn doorvraag ... Heb ik de stellige taal goed gevonden, en is mijn doorvraag sterk genoeg?

  1. Beantwoord de vragen die EduGPT terugstelt, en verbeter je doorvraag.
  2. Stel je verbeterde doorvraag aan de chatbot waar het antwoord vandaan kwam. Krijg je een bron, zoek die dan zelf op. Krijg je geen bron, gebruik de bewering dan niet.

Waar doe je deze opdracht?

Via je school of opleiding

Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Student.

EduGPT voor je school

Wil je EduGPT met je team of je studenten gebruiken? Dan regelt je school het, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor je voorbereiding geen gegevens van studenten buiten die afspraken.

EduGPT voor je school (opent in een nieuw tabblad) Kosteloos proberen komt binnenkort

Geen toegang tot EduGPT?

Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.

Checkvragen

1. Een chatbot schrijft voor je verslag 'muziek verbetert je concentratie aantoonbaar, twintig procent betere scores, wetenschappelijk bewezen'. Welke woorden zijn stellig zonder onderbouwing?
2. Welke doorvraag naar bewijs is het sterkst?
3. AI schrijft 'iedereen leert beter met flashcards, dat is bewezen'. Je vindt geen bron die je kunt terugvinden. Wat doe je?
4. AI meldt dat studenten die muziek luisteren hogere cijfers halen. Welke vraag stel je als eerste?
5. Waarom klinkt een fout van een taalmodel net zo zeker als een feit?

Reflectie

Je antwoord blijft op dit scherm en wordt nergens opgeslagen.

Bronnen bij deze les

  • Steyvers, M., Tejeda, H., Kumar, A., Belem, C., Karny, S., Hu, X., Mayer, L. W., & Smyth, P. (2025). What large language models know and what people think they know. Nature Machine Intelligence, 7(2), 221–231. https://doi.org/10.1038/s42256-024-00976-7 (opent in een nieuw tabblad)
    In experimenten overschatten mensen hoe vaak antwoorden van taalmodellen kloppen wanneer ze de standaarduitleg krijgen, en een langere uitleg verhoogde hun vertrouwen ook als het antwoord daardoor niet juister werd, wat laat zien dat een zekere toon geen bewijs is.
  • Kim, S. S. Y., Liao, Q. V., Vorvoreanu, M., Ballard, S., & Vaughan, J. W. (2024). "I'm not sure, but...": Examining the impact of large language models' uncertainty expression on user reliance and trust. In Proceedings of the 2024 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency (pp. 822–835). ACM. https://doi.org/10.1145/3630106.3658941 (opent in een nieuw tabblad)
    In een vooraf geregistreerd experiment met 404 deelnemers zorgde een AI-antwoord dat twijfel uitsprak ("ik weet het niet zeker, maar...") ervoor dat mensen minder blind meegingen met foute antwoorden en vaker zelf het juiste antwoord gaven, al verdween dat te grote vertrouwen niet helemaal.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 3 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.