EduGPT Academy

Hoofdstuk 1. AI begrijpen en herkennen

Les 1.3 AI herkennen

Kennisclip 1:58 EduGPT - Student MAILS Herkennen AILit Engage
Wat je in deze les laat zien

Je bepaalt bij vijf voorbeelden of er AI achter een app, apparaat of gesprekspartner zit, en zegt waaraan je dat ziet.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Zit er AI in je rekenmachine? En in de chat van je bank? Dat is lastiger te zien dan je denkt. Niet alles wat slim lijkt, is AI. En niet alle AI ziet er slim uit. In deze les bepaal je bij vijf voorbeelden of er AI achter zit, en zeg je waaraan je dat ziet.

Het verschil zit in hoe een systeem werkt. Vaste regels doen altijd hetzelfde. Een rekenmachine telt op. Een stoplicht springt op een vaste tijd op groen. AI leert van voorbeelden. Het herkent patronen, en maakt een voorspelling of een keuze. Denk aan gezichtsherkenning, een aanbevolen filmpje of een chatbot die je vraag begrijpt. Twijfel je? Stel dan drie vragen. Leert het van data? Herkent het patronen? En maakt het zelf een keuze?

Laten we het proberen in EduGPT, met EduGPT Student. Ik noem vijf voorbeelden, van de chat van mijn bank tot mijn rekenmachine, en vraag hulp om zelf te bepalen waar AI in zit. EduGPT geeft geen antwoordenlijst. Ik krijg eerst een kenmerk: AI leert van data, herkent patronen en voorspelt. En een vraag terug: welke van de vijf doet meer dan een vaste regel uitvoeren? Ik twijfel over de spellingscontrole. EduGPT geeft me twee toetsvragen. Volgt het alleen vaste regels, of herschrijft het zinnen op basis van de context? Zo kan ik het bij elke app zelf onderzoeken.

En wat gaat er vaak mis? We noemen alles wat slim lijkt AI, of we zien AI juist over het hoofd. Kijk niet naar hoe slim iets lijkt, maar naar hoe het werkt.

Nu ben jij aan de beurt. Kies vijf apps of apparaten uit je eigen dag. Bepaal per stuk: AI of vaste regels, en schrijf erbij waaraan je dat ziet. Laat EduGPT je redenering checken, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in EduGPT

  1. Kies vijf apps, apparaten of gesprekspartners uit je eigen dag.
  2. Bepaal per stuk: zit er AI in, of volgt het vaste regels? Schrijf erbij waaraan je dat ziet.
  3. Open EduGPT, kies EduGPT - Student en verstuur de tekst hieronder met jouw vijf voorbeelden.

Ik heb bij vijf voorbeelden bepaald of er AI in zit. Check mijn redenering en stel me vragen bij de voorbeelden waar ik twijfel of het mis heb. Geef me niet meteen de antwoorden.

  1. ... (AI / vaste regels, omdat ...)
  2. ...
  3. ...
  4. ...
  5. ...
  1. Pas minstens één keuze aan of onderbouw hem beter na de vragen van EduGPT.

Waar doe je deze opdracht?

Via je school of opleiding

Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Student.

EduGPT voor je school

Wil je EduGPT met je team of je studenten gebruiken? Dan regelt je school het, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor je voorbereiding geen gegevens van studenten buiten die afspraken.

EduGPT voor je school (opent in een nieuw tabblad) Kosteloos proberen komt binnenkort

Geen toegang tot EduGPT?

Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.

Checkvragen

1. Een stoplicht springt elke dag op een vaste tijd op groen. Zit daar AI achter?
2. Je rekenmachine-app lost razendsnel ingewikkelde sommen op. Een klasgenoot noemt dat AI. Wat ging er mis in die redenering?
3. Je twijfelt of je spellingscontrole AI gebruikt. Welke vraag helpt je het best om dat te bepalen?
4. Een app stelt je filmpjes voor op basis van wat je eerder hebt bekeken. Wat is de beste conclusie?
5. Welke waarneming wijst erop dat een klantenchat met vaste regels werkt, en niet met AI?

Reflectie

Je antwoord blijft op dit scherm en wordt nergens opgeslagen.

Bronnen bij deze les

  • Long, D., & Magerko, B. (2020). What is AI literacy? Competencies and design considerations. In Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1–16). ACM. https://doi.org/10.1145/3313831.3376727 (opent in een nieuw tabblad)
    Deze veelgeciteerde literatuursynthese beschrijft zeventien kerncompetenties van AI-geletterdheid, met als eerste "Recognizing AI", het onderscheid maken tussen technologie die wel en technologie die geen AI gebruikt, precies de leeruitkomst van deze les.
  • Mertala, P., & Fagerlund, J. (2024). Finnish 5th and 6th graders' misconceptions about artificial intelligence. International Journal of Child-Computer Interaction, 39, Artikel 100630. https://doi.org/10.1016/j.ijcci.2023.100630 (opent in een nieuw tabblad)
    Bij 195 Finse leerlingen (vergelijkbaar met groep 7 en 8) vonden de onderzoekers drie misvattingen, namelijk AI als menselijk denkproces, AI als mensachtig wezen en AI als machine met vooraf ingebouwde kennis, wat aansluit bij de les dat je moet kijken naar hoe een systeem werkt en niet naar hoe slim het lijkt.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 1 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.