Hoofdstuk 12. Jouw AI-aanpak

Les 12.1 Je eigen werkwijze

Kennisclip 2:04 GovGPT - Medewerker HEAR alle lagen
Wat je in deze les laat zien

Je legt vast wanneer je AI inzet, wanneer niet, en hoe je het resultaat controleert.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Je hebt nu veel gedaan met AI. Maar wanneer zet jij het in, en wanneer juist niet? Een vaste werkwijze helpt je scherp te blijven, ook op drukke dagen. In deze les leg je vast wanneer je AI inzet, wanneer niet, en hoe je het resultaat controleert.

Onderzoek bij 319 kenniswerkers laat zien dat meer vertrouwen in AI samengaat met minder kritisch denken. Het denkwerk verschuift naar controleren, samenvoegen en bewaken. Dat werk blijft van jou. Een goede werkwijze heeft drie delen. Wel AI, niet AI, en je controle. Schrijf hem eerst zelf, en laat AI daarna meedenken over wat ontbreekt. Zo blijft het jouw werkwijze. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Medewerker. Ik schrijf raadsinformatiebrieven in het verzonnen Heidevoort, en geef mijn eerste opzet, met wel AI, niet AI en controle. GovGPT schrijft mijn werkwijze niet voor me, maar noemt wat ontbreekt, zoals vastleggen welke AI-omgeving is toegestaan. Het waarschuwt ook dat openbare stukken toch gevoelige informatie kunnen bevatten. Ik voeg toe dat een collega elke brief meeleest, en dat ik in het dossier noteer waarvoor ik AI gebruikte. GovGPT noemt het bijna compleet, en zegt dat de afweging en de verantwoordelijkheid bij mij blijven.

Dit werkte goed, want GovGPT liet het schrijven aan mij, en stelde gerichte aanvullingen voor. Eén controlepunt. GovGPT kent het beleid van jouw organisatie niet. Leg je werkwijze naast de AI-regels die bij jou gelden. Bekijk je werkwijze elk half jaar opnieuw, want tools en regels veranderen.

Nu ben jij aan de beurt. Kies een taak die je vaak doet, of het voorbeeld bij de opdracht. Schrijf zelf je werkwijze in drie delen, en vraag GovGPT wat er ontbreekt. Maak er daarna een spiekbrief van, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Kies een taak die je vaak doet. Schrijf zelf, zonder AI, je werkwijze in drie delen.

    • Wel AI. Waarvoor zet je AI in?
    • Niet AI. Welk werk doe je zelf, en welke gegevens deel je niet?
    • Controle. Hoe check je het resultaat, met welke bron of welke collega?
  2. Open GovGPT en kies GovGPT - Medewerker. Plak je opzet en vraag wat er ontbreekt. Of gebruik het voorbeeld hieronder (verzonnen).

Voorbeeld om te plakken:

Ik werk bij het klantcontactcentrum van de verzonnen gemeente Heidevoort. Dit is mijn eerste opzet voor een eigen AI-werkwijze. Wel AI, conceptantwoorden op algemene vragen van inwoners. Niet AI, vragen met een BSN of over iemands situatie. Controle, ik check elk antwoord op de gemeentesite. Wat ontbreekt er nog? Schrijf mijn werkwijze niet voor me. Houd het kort. Geen tabel.

  1. Neem alleen de aanvullingen over die bij jouw werk passen, en schrijf ze in je eigen woorden.
  2. Leg je werkwijze naast de AI-regels van je organisatie. Maak er een spiekbrief van één A4 van, en zet in je agenda wanneer je hem over een half jaar opnieuw bekijkt.

Tip. In de test met het voorbeeld schreef GovGPT de werkwijze niet zelf, maar stelde het vragen en aanvullingen voor, zoals een grens voor klachten en spoed, en vermelden dat een AI-antwoord een concept is en geen besluit of toezegging. GovGPT kent het beleid van jouw organisatie niet, die toets doe je zelf.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Medewerker. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Wat liet onderzoek bij 319 kenniswerkers zien?
2. Waar verschuift het denkwerk naartoe als je met AI werkt?
3. Welke drie delen heeft een goede AI-werkwijze volgens de les?
4. Hoe maak je je eigen werkwijze?
5. Wat doe je verder met je werkwijze?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Lee, H.-P., Sarkar, A., Tankelevitch, L., Drosos, I., Rintel, S., Banks, R., & Wilson, N. (2025). The impact of generative AI on critical thinking: Self-reported reductions in cognitive effort and confidence effects from a survey of knowledge workers. In Proceedings of the 2025 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1–22). ACM. https://doi.org/10.1145/3706598.3713778 (opent in een nieuw tabblad)
    Bij 319 kenniswerkers hing meer vertrouwen in generatieve AI samen met minder kritisch denken, en meer vertrouwen in eigen kunnen juist met meer kritisch denken, terwijl het denkwerk verschoof naar controleren, integreren en bewaken. Een vastgelegde werkwijze met een vast controlemoment houdt dat kritische denkwerk bij jou, en dat is de kern van "AI helpt, jij beslist".

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 12 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.