GovGPT Academy

Hoofdstuk 1. AI begrijpen en herkennen

Les 1.6 Jij, AI, jij

Kennisclip 2:03 GovGPT - Medewerker HEAR alle lagen
Wat je in deze les laat zien

Je pakt een taak aan in drie stappen. Eerst denk je zelf, dan zet je GovGPT gericht in, en daarna controleer en besluit je zelf.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Je moet een notitie schrijven. Het is verleidelijk om te vragen: schrijf hem maar. Maar dan heeft GovGPT gedacht, en niet jij. In deze les pak je een taak aan in drie stappen. Eerst denk je zelf, dan zet je GovGPT gericht in, en daarna besluit je zelf.

Stap één is jij. Wat is je doel, en wat vind je? Schrijf het op. Stap twee is AI. Vraag niet om de tekst, maar om tegenargumenten of vragen. Stap drie is weer jij. Je controleert, je kiest, en je maakt het eigen. Zo helpt AI je denken, in plaats van het over te nemen. Het besluit blijft bij jou. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Medewerker. In de verzonnen gemeente Heidevoort schrijf ik of de milieustraat op zaterdag langer open moet. Ik vind van wel. Ik vraag: schrijf de notitie niet, maar geef twee tegenargumenten en één vraag. GovGPT noemt de kosten en een onzeker verband met dumping. En het vraagt hoeveel bezoekers echt niet geholpen worden. Eronder staat een vast blok met verificatiestappen, betrouwbaarheid en aannames. Dat is mijn checklist. Ik zoek het uit. De rij staat tussen tien en twaalf uur. Dus kies ik zelf een extra medewerker en tijdsloten. Wat moet ik nog controleren?

Wat werkte hier goed? GovGPT schreef niets voor me, en gaf drie kernvragen bij mijn voorstel. Het besluit bleef bij mij, op basis van cijfers die ik zelf nakeek. Let op één ding. GovGPT kent de cijfers van je gemeente niet. Die zoek je zelf op.

Nu ben jij aan de beurt. Kies een taak uit je werk, en schrijf eerst je standpunt op. Vraag GovGPT om twee tegenargumenten en één vraag, niet om de tekst. Zoek het zelf uit, kies, en noteer wat je controleerde, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

Stap 1, jij.

  1. Kies een taak uit je werk van deze week. Bijvoorbeeld een notitie, een advies, een brief of een voorstel voor je team.
  2. Schrijf eerst zelf je standpunt op, in vijf regels of minder. Wat is je doel? Wat weet je al? Wat vind je er zelf van, en waarom?

Stap 2, AI.

  1. Open GovGPT en kies GovGPT - Medewerker. Verstuur de tekst hieronder, met jouw taak en standpunt. Gebruik een verzonnen of algemene situatie, zonder namen van inwoners, klanten of collega's.

Ik werk bij ... en schrijf ... over de vraag ... Mijn eerste standpunt is ..., omdat ... Schrijf de tekst niet voor me. Geef twee tegenargumenten en één vraag die ik eerst moet uitzoeken.

  1. Lees de twee tegenargumenten en het blok eronder, met de verificatiestappen, het betrouwbaarheidsniveau, de aannames en de vragen. Dat blok is je checklist.

Stap 3, weer jij.

  1. Zoek de vraag zelf uit, bij de bron die erbij hoort. Denk aan cijfers van je eigen organisatie, de beleidsregel of een collega die het weet. Neem een getal van GovGPT nooit over zonder het na te kijken.
  2. Kies zelf. Houd je je standpunt aan, of pas je het aan? Stuur daarna je nieuwe voorstel in hetzelfde gesprek.

Ik heb het nagekeken. Wat ik vond: ... Mijn voorstel wordt daarom: ... Wat moet ik nog controleren voordat ik dit indien?

  1. Kies welke controles echt nodig zijn voor jouw taak. Je hoeft niet alles over te nemen.
  2. Schrijf onder je stuk twee zinnen. Wat heb je gecontroleerd? En wat heb je zelf gekozen?

Tip. Vraagt GovGPT toch om de tekst te schrijven, of schrijft het een stuk voor je? Zeg dan nog een keer dat je alleen tegenargumenten en vragen wilt. Jij levert het stuk in, en jij moet het kunnen uitleggen.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Medewerker. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

GovGPT voor je organisatie (opent in een nieuw tabblad)

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Je moet een notitie schrijven over langere openingstijden van de milieustraat. Wat doe je volgens de werkwijze 'jij, AI, jij' als eerste?
2. Je hebt je standpunt opgeschreven. Welke vraag aan GovGPT past bij stap twee?
3. Onder het antwoord van GovGPT staat een vast blok met verificatiestappen, betrouwbaarheid, aannames en vragen. Hoe gebruik je dat blok?
4. GovGPT noemt een getal over het aantal bezoekers van de milieustraat op zaterdag. Wat doe je ermee?
5. Een collega schrijft eerst een eigen standpunt, laat GovGPT tegenargumenten geven, neemt daarna alle suggesties over en dient de notitie in. Welke stap slaat je collega over?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Lee, H.-P., Sarkar, A., Tankelevitch, L., Drosos, I., Rintel, S., Banks, R., & Wilson, N. (2025). The impact of generative AI on critical thinking: Self-reported reductions in cognitive effort and confidence effects from a survey of knowledge workers. In Proceedings of the 2025 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1–22). ACM. https://doi.org/10.1145/3706598.3713778 (opent in een nieuw tabblad)
    Bij 319 kenniswerkers hing meer vertrouwen in generatieve AI samen met minder kritisch denken, terwijl kritisch denken verschoof naar controleren, integreren en bewaken. Dat onderbouwt de drie stappen: eerst zelf denken, dan AI gericht inzetten, en zelf controleren en besluiten.
  • Young, M. M., Bullock, J. B., & Lecy, J. D. (2019). Artificial discretion as a tool of governance: A framework for understanding the impact of artificial intelligence on public administration. Perspectives on Public Management and Governance, 2(4), 301–313. https://doi.org/10.1093/ppmgov/gvz014 (opent in een nieuw tabblad)
    De auteurs introduceren het begrip "kunstmatige beslisruimte" en vergelijken die met menselijke beslisruimte naarmate taken specifieker of complexer worden. Het helpt deelnemers te zien welk deel van een taak je aan AI kunt geven en welk oordeel bij jou blijft.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 1 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.