GovGPT Academy

Hoofdstuk 3. Zelf blijven oordelen

Les 3.2 Wetten, feiten en bronnen checken

Kennisclip 2:05 GovGPT - Medewerker HEAR Reasoned Responsibility
Wat je in deze les laat zien

Je controleert twee beweringen uit een AI-antwoord bij de officiële bron, en past het antwoord aan waar nodig.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Een AI-antwoord over een wet of een termijn klinkt vaak precies goed. Maar een klein verschil, zoals vier of zes weken, kan voor een inwoner veel uitmaken. In deze les controleer je twee beweringen uit een AI-antwoord bij de officiële bron, en pas je het antwoord aan.

Haal de beweringen uit het antwoord, één voor één. Zoek ze op bij de officiële bron, zoals wetten.overheid.nl. Niet in het AI-antwoord zelf. Onderzoek liet zien dat zelfs juridische AI-tools met bronnen in 17 tot 33 procent van de gevallen iets verzonnen. Factcheckers verlaten daarom het antwoord, en kijken elders. Klopt iets niet, dan pas jij het aan. AI helpt, jij beslist.

Laten we het proberen in GovGPT, met GovGPT Medewerker. Een andere chatbot gaf twee termijnen voor een werkinstructie in de verzonnen gemeente Heidevoort. Eén ervan is voor deze les fout gemaakt. Ik vraag GovGPT beide beweringen te checken bij de wettekst, met links. GovGPT zoekt zelf op internet. De Woo-termijn klopt: vier weken, plus hooguit twee weken. De termijn voor bezwaar klopt niet. Dat is zes weken, of twaalf met een bezwaarcommissie. Ik open de links zelf op wetten.overheid.nl. Artikel 7:10 van de Awb zegt zes weken, en de Woo vier weken, plus twee.

Wat werkte hier goed? GovGPT vond de fout, en gaf links naar de officiële wettekst. Toch las ik de artikelen zelf. Pas dan pas ik de werkinstructie aan. Let ook op de details. De zes weken tellen pas vanaf het einde van de termijn om bezwaar te maken.

Nu ben jij aan de beurt. Kies een AI-antwoord uit je werk met een wet, regel of cijfer. Haal er twee beweringen uit, en zoek ze op bij de officiële bron. Pas het antwoord aan waar nodig, en noteer wat je vond, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in GovGPT

  1. Kies een AI-antwoord uit je werk met een wet, regel, termijn of cijfer. Of gebruik het voorbeeld hieronder (verzonnen, één bewering is bewust fout).
  2. Haal er twee beweringen uit en schrijf ze apart op.
  3. Open GovGPT en kies GovGPT - Medewerker. Vraag:

Klopt dit? Check beide beweringen bij de wettekst en geef de links. Houd het kort.

Voorbeeld om te plakken:

"Een bezwaarschrift dien je in binnen zes weken (artikel 6:7 Awb). Een inwoner kan een besluit over een Woo-verzoek alleen bij de rechter aanvechten, niet met bezwaar."

  1. Open zelf de officiële bron, zoals wetten.overheid.nl, en lees het artikel. Vertrouw niet alleen op het AI-antwoord of op de link.
  2. Pas het antwoord aan waar het niet klopt, en zet de juiste vindplaats erbij.
  3. Noteer welke bewering klopte, welke niet, en waar je het vond.

Tip. In de test met het voorbeeld zei GovGPT terecht dat de eerste bewering klopt (artikel 6:7 Awb) en de tweede niet (tegen een besluit op een Woo-verzoek kun je gewoon bezwaar maken). Maar het noemde daarbij artikel 8.1 van de Woo, en dat artikel gaat over straffen. Ook een goed antwoord kan dus een verkeerde vindplaats hebben. Open de link daarom altijd zelf.

Waar doe je deze opdracht?

In GovGPT via je organisatie

Werkt je organisatie met GovGPT? Log in via de link die je van je organisatie hebt gekregen en kies GovGPT - Medewerker. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leidinggevende of de servicedesk.

GovGPT voor je organisatie

Nog geen GovGPT? Je organisatie kan GovGPT afnemen, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor deze opdracht geen gegevens van inwoners buiten die afspraken.

GovGPT voor je organisatie (opent in een nieuw tabblad)

Geen GovGPT?

Dan kun je de opdracht doen in de AI-omgeving die je organisatie heeft toegestaan. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in GovGPT. Je mist bijvoorbeeld de rollen voor overheidswerk en het vaste blok met verificatiestappen onder elk antwoord. Gebruik geen consumententool voor je werk, dat sluit aan bij het overheidsbrede standpunt over generatieve AI.

Checkvragen

1. Waar controleer je een bewering over een wet of een termijn?
2. Wat liet onderzoek zien over juridische AI-tools die met bronnen werken?
3. Wat doen factcheckers volgens de les?
4. GovGPT geeft een goed antwoord, met een link naar een wetsartikel. Wat doe je?
5. Een bewering uit het AI-antwoord klopt niet. Wat doe je?

Reflectie

Je antwoord blijft alleen in deze browser. Voor je certificaat telt een antwoord van minstens 20 tekens. Zo bewaar je je voortgang.

Bronnen bij deze les

  • Magesh, V., Surani, F., Dahl, M., Suzgun, M., Manning, C. D., & Ho, D. E. (2025). Hallucination-free? Assessing the reliability of leading AI legal research tools. Journal of Empirical Legal Studies, 22(2), 216–242. https://doi.org/10.1111/jels.12413 (opent in een nieuw tabblad)
    Ook gespecialiseerde juridische AI-tools die met bronnen werken en beloofden geen fouten te maken, verzonnen in 17 tot 33 procent van de gevallen informatie. Zelfs met een tool die naar documenten verwijst, controleer je een wetsartikel dus altijd op wetten.overheid.nl.
  • Wineburg, S., & McGrew, S. (2019). Lateral reading and the nature of expertise: Reading less and learning more when evaluating digital information. Teachers College Record, 121(11), 1–40. https://doi.org/10.1177/016146811912101102 (opent in een nieuw tabblad)
    Professionele factcheckers verlieten een bron snel om elders na te gaan of die klopte, en kwamen zo sneller tot betere oordelen dan wie zich liet leiden door een officieel uiterlijk. Dat is de werkwijze voor een AI-antwoord: niet in het antwoord zelf zoeken naar zekerheid, maar bij de officiële bron.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 3 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.