EduGPT Academy

Hoofdstuk 10. Jouw AI-aanpak

Bronnen bij hoofdstuk 10

Kennisclip 2:18
Waar deze clip over gaat

Je ziet op welk onderzoek de lessen van hoofdstuk 10 steunen, en waarom je ook bij die bronnen kritisch blijft lezen.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. De lessen in hoofdstuk 10 bouwen op onderzoek en op internationale kaders. In deze clip zie je per les waar het op steunt.

Bij les 10.1 spraken Ho en Chen, 2026, met 18 leraren. Ze zagen drie stappen: afwegen of AI nodig is, het werk bewust verdelen, en daarna zelf opnieuw nadenken. Lee en collega's, 2025, vroegen 319 kenniswerkers naar hun AI-gebruik. Meer vertrouwen in AI ging samen met minder kritisch denken. Kritisch denken verschoof naar controleren en regie houden. Bij les 10.2 geven de herziene richtlijnen van de Europese Commissie, 2026, richtvragen om een AI-tool te beoordelen. Kun je de uitvoer bijvoorbeeld controleren en bijsturen? Rossmiller, 2026, legde tien taalmodellen de twijfels van een sceptische schoolmedewerker voor. Acht van de tien stuurden haar toch richting AI-gebruik. Beoordeel een nieuwe tool dus met je eigen criteria.

Bij les 10.3 vroeg het internationale TALIS-onderzoek van de OECD, 2025, leraren ook naar AI en naar hun professionalisering. Bijblijven verdient een eigen plek in je planning. Bakogianni en collega's, 2026, spraken tien wiskundedocenten. Het gebruik van AI verspreidde zich vooral informeel, via studenten en collega's. Een logische bron, maar kies die bewust. Bij les 10.4 beschrijft het UNESCO-raamwerk van Miao en Cukurova, 2024, vijftien AI-competenties voor leraren, op drie niveaus. Je kunt je eigen groei eraan spiegelen. Het raamwerk voor AI-geletterdheid van de OECD en de Europese Unie, 2026, kent vier domeinen. Daaraan zijn ook de lessen van deze Academy gekoppeld.

Onderzoek naar AI gaat snel, en bronnen kunnen elkaar soms tegenspreken. Blijf daarom zelf kritisch lezen, ook bij de bronnen die wij kiezen.

De volledige bronnenlijst met links staat bij deze les op academy.civai.eu. Lees gerust een bron die je nieuwsgierig maakt. Veel succes, en tot ziens!

Alle bronnen van hoofdstuk 10

Les 10.1 Je eigen werkwijze

  • Ho, C. S. M., & Chen, J. (2026). Teachers as reflective regulators of cognition: Understanding cognitive offloading in AI-augmented practice. Computers and Education: Artificial Intelligence, 11, Artikel 100670. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2026.100670 (opent in een nieuw tabblad)
    Interviews met 18 leraren laten drie samenhangende stappen zien in hoe zij AI inzetten, namelijk eerst afwegen of AI nodig is, dan bewust werk verdelen tussen mens en machine, en na afloop reflectief opnieuw zelf nadenken, een bruikbaar model om je eigen werkwijze vast te leggen.
  • Lee, H.-P., Sarkar, A., Tankelevitch, L., Drosos, I., Rintel, S., Banks, R., & Wilson, N. (2025). The impact of generative AI on critical thinking: Self-reported reductions in cognitive effort and confidence effects from a survey of knowledge workers. In Proceedings of the 2025 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 1–22). ACM. https://doi.org/10.1145/3706598.3713778 (opent in een nieuw tabblad)
    In een enquête onder 319 kenniswerkers ging meer vertrouwen in generatieve AI samen met minder kritisch denken en meer zelfvertrouwen in eigen kunnen met meer kritisch denken, terwijl kritisch denken verschoof naar controleren, samenvoegen en regie houden, precies wat je in je werkwijze vastlegt over wanneer en hoe je controleert.

Les 10.2 Een nieuwe AI-tool beoordelen

  • European Commission, Directorate-General for Education, Youth, Sport and Culture. (2026). Guidelines on the ethical use of artificial intelligence and data in teaching and learning for educators (herziene editie). Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2766/7967834 (opent in een nieuw tabblad)
    Deze herziene richtlijnen bevatten richtvragen voor leraren en schoolleiders om een AI-tool te beoordelen voordat en terwijl je hem gebruikt, bijvoorbeeld of je de uitvoer kunt controleren en bijsturen, of de tool je professionele oordeel ondersteunt en wie verantwoordelijk is voor het nakijken van de uitvoer.
  • Rossmiller, Z. (2026). Not for people like me: How frontier AI models redirect skeptical rural school staff. Computers and Education: Artificial Intelligence, 11, Artikel 100659. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2026.100659 (opent in een nieuw tabblad)
    Toen tien grote taalmodellen elk 500 keer reageerden op een sceptische medewerker van een school, erkenden alle modellen haar zorgen, maar stuurden acht van de tien haar daarna richting AI-gebruik, reden om een nieuwe tool niet door een AI te laten beoordelen maar met je eigen criteria.

Les 10.3 Bijblijven zonder te verdrinken

  • OECD. (2025). Results from TALIS 2024: The state of teaching. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/90df6235-en (opent in een nieuw tabblad)
    Volgens dit grote internationale onderzoek onder leraren noemt driekwart van de leraren in de onderbouw van het voortgezet onderwijs die geen AI gebruiken onvoldoende kennis en vaardigheden als reden, en maakte AI bij ruim een derde van de leraren deel uit van hun professionalisering in het afgelopen jaar, wat onderstreept dat bewust bijblijven een eigen plek in je planning verdient.
  • Bakogianni, D., Liljekvist, Y., & Bui, P. (2026). GenAI as a runaway object in higher education: A socio-cultural view on AI-influenced academic practice in mathematics. Computers and Education: Artificial Intelligence, 11, Artikel 100637. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2026.100637 (opent in een nieuw tabblad)
    Interviews met tien wiskundedocenten aan een Zweedse universiteit laten zien dat het gebruik van AI zich vooral informeel verspreidt, via studenten en netwerken van collega's, wat collega's tot een logische maar bewust te kiezen bron maakt om bij te blijven.

Les 10.4 Eindopdracht en certificaat

  • Miao, F., & Cukurova, M. (2024). AI competency framework for teachers. UNESCO. https://doi.org/10.54675/ZJTE2084 (opent in een nieuw tabblad)
    Dit raamwerk beschrijft 15 competenties voor leraren in vijf dimensies (mensgerichte houding, ethiek van AI, AI-basiskennis en toepassingen, AI-pedagogiek en AI voor professioneel leren) op drie niveaus (verwerven, verdiepen en creëren), een maatstaf om je eindopdracht en je eigen groei aan te spiegelen.
  • OECD & European Union. (2026). Empowering learners for the age of AI: An AI literacy framework for primary and secondary education. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/65cd27d4-en (opent in een nieuw tabblad)
    De definitieve versie van het AILit-raamwerk ordent AI-geletterdheid in vier domeinen (Engage with AI, Create with AI, Manage AI en Shape AI), dezelfde domeinen waaraan de Academy-lessen zijn gekoppeld, zodat je in de eindopdracht kunt laten zien hoe jouw werkwijze ze raakt.
Je voortgang blijft alleen in deze browser.