Hoofdstuk 1. AI begrijpen en herkennen

Les 1.1 Waarom AI iedereen raakt

Kennisclip 2:11 EduGPT - Student MAILS Begrijpen AILit Engage
Wat je in deze les laat zien

Je laat zien waar je AI al tegenkomt op school, in je studie of in je werk, en legt uit waarom het ertoe doet hoe je ermee omgaat.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er bent. Vanochtend gebruikte je waarschijnlijk al een paar keer AI, zonder dat je het doorhad. Je telefoon herkende je gezicht. Je kreeg een filmpje voorgesteld. En je spellingscontrole verbeterde je mail. In deze les ontdek je waar AI zit in jouw studie en werk, en waarom het uitmaakt hoe je ermee omgaat.

AI zit op drie plekken. Op de achtergrond, zoals bij aanbevelingen, zoekresultaten en je camera. In je tools, zoals een vertaal-app, je spellingscontrole en de samenvatknop in je mail. En in gesprek, zoals een chatbot die antwoord geeft op je vraag. Waarom doet dat ertoe? Om drie redenen. AI kiest mee, bijvoorbeeld wat je wel en niet te zien krijgt. AI kan fouten maken, ook als het overtuigend klinkt. En AI kan je werk overnemen, ook het denkwerk dat jij juist moet leren.

Laten we het bekijken in EduGPT. Ik kies EduGPT Student, met de Kritisch Denken Engine aan. Ik vraag: waar zit AI in de apps die ik voor mijn studie gebruik? Ik noem mijn vertaal-app, een zoekmachine en mijn mail. EduGPT legt per app uit waar AI zit. En kijk: bij elke app staat ook waar het mis kan gaan. Een vertaling kan een vakterm verkeerd hebben. En bij een zoekmachine check je altijd de oorspronkelijke bron. Daarna stelt EduGPT een vraag terug, zodat ik zelf verder nadenk. En ik krijg een kleine stap: noteer per app één AI-functie en één mogelijk risico. Zo leer ik AI zelf herkennen, in plaats van alleen een lijstje over te nemen.

En wat gaat er vaak mis? We merken AI niet op, en laten het daardoor ongemerkt meebeslissen. Wie AI herkent, kan zelf kiezen. Wanneer gebruik ik het wel, en wanneer niet?

Nu ben jij aan de beurt. Houd vandaag een AI-dagboek bij. Schrijf vijf momenten op waarop je AI tegenkwam, met per moment één voordeel en één risico. Bespreek je dagboek daarna met EduGPT, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in EduGPT

  1. Houd vandaag een AI-dagboek bij. Schrijf vijf momenten op waarop je AI tegenkwam, met per moment één voordeel en één risico.
  2. Open EduGPT en kies EduGPT - Student.
  3. Kopieer de tekst hieronder, vul je eigen dagboek in en verstuur hem.

Dit is mijn AI-dagboek van vandaag. Help me erover na te denken waar AI voor mij meebesliste en wat ik zelf koos. Geef me geen nieuw lijstje, stel me liever vragen.

  1. ...
  2. ...
  3. ...
  4. ...
  5. ...
  1. Beantwoord minstens twee vragen die EduGPT terugstelt.

Waar doe je deze opdracht?

Via je school of opleiding

Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Student.

EduGPT voor je school

Wil je EduGPT met je team of je studenten gebruiken? Dan regelt je school het, met de privacyafspraken die daarbij horen. Gebruik voor je voorbereiding geen gegevens van studenten buiten die afspraken.

EduGPT voor je school (opent in een nieuw tabblad) Kosteloos proberen komt binnenkort

Geen toegang tot EduGPT?

Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.

Checkvragen

1. Je gebruikt voor je studie een vertaal-app, je krijgt filmpjes voorgesteld en je laat een lange mail samenvatten met de samenvatknop. Op welke van de drie plekken uit de clip zit de AI van die samenvatknop?
2. Voor een verslag neem je zonder nadenken de bovenste zoekresultaten over. Welke reden uit de clip laat het best zien waarom dat ertoe doet?
3. Een medestudent zegt dat AI hem niet raakt, omdat hij nooit een chatbot gebruikt. Welke reactie past het best bij deze les?
4. Je vertaalt met een vertaal-app een tekst voor je stage. Welke aanpak past bij wat je in de demo zag?
5. In de opdracht vraag je EduGPT om vragen te stellen over je AI-dagboek, en niet om een nieuw lijstje. Waarom?

Reflectie

Je antwoord blijft op dit scherm en wordt nergens opgeslagen.

Bronnen bij deze les

  • Terzimehić, N., Bühler, B., & Kasneci, E. (2026). Conversational AI as a catalyst for informal learning: An empirical large-scale study on LLM use in everyday learning. Computers and Education: Artificial Intelligence, 11, Artikel 100634. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2026.100634 (opent in een nieuw tabblad)
    In een grote vragenlijststudie onder 776 Duitse deelnemers gebruikte 87 procent taalmodellen al bij het dagelijks leren, terwijl de deelnemers tegenstrijdig omgingen met vertrouwen in de juistheid en de privacy van die tools, wat laat zien dat AI al overal meeleert en dat het uitmaakt hoe je ermee omgaat.
  • OECD & European Union. (2026). Empowering learners for the age of AI: An AI literacy framework for primary and secondary education. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/65cd27d4-en (opent in een nieuw tabblad)
    Het AILit-raamwerk van de OECD en de Europese Commissie beschrijft AI-geletterdheid in vier domeinen (Engage, Create, Manage en Shape) en is het raamwerk waarmee de cursus de MAILS aanvult, waarbij deze les vooral onder Engage valt.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 1 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.