EduGPT Academy

Hoofdstuk 3. Zelf blijven denken

Les 3.1 AI klinkt altijd zeker

Kennisclip 1:59 EduGPT - Leerling MAILS Herkennen AILit Engage
Wat je in deze les laat zien

Je herkent in een AI-antwoord stellige taal zonder onderbouwing en vraagt door naar bewijs.

De video laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube draait dan in de privacyvriendelijke modus.

Lees het transcript

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Welkom in hoofdstuk drie, Zelf blijven denken. Het hart van de cursus. Een AI-antwoord klinkt altijd zeker. Ook als het niet klopt. In deze les herken je woorden die heel zeker klinken zonder bewijs, en vraag je door.

Weet je nog? AI kent geen twijfel. Een fout klinkt net zo zeker als een feit. Let daarom op woorden als altijd, nooit, iedereen en bewezen. En op precieze getallen zonder bron. Wie heeft dat gemeten? Vraag dan door: welk onderzoek, wie deed het, en wat is er gemeten? Zeker klinken is geen bewijs. Een bron die je zelf terugvindt wel.

Laten we het proberen in EduGPT, met EduGPT Leerling. Een andere chatbot schreef voor mijn spreekbeurt: iedereen weet dat gamen je slimmer maakt, met 30 procent hogere cijfers. Kan ik dit gebruiken? EduGPT vraagt terug: waar komt die 30 procent vandaan? Of noteer: bron ontbreekt. Geen bron. De zekere woorden: iedereen weet, 30 procent, wetenschappelijk bewezen. Mijn doorvraag: welk onderzoek, wie deed het, en wat is er gemeten? EduGPT zegt: heel goed. En vraagt nog: hadden die gamers al andere verschillen, zoals hoeveel ze lezen? Dat is de Kritisch Denken Engine. Het denkwerk blijft bij mij.

En wat gaat er vaak mis? We nemen iets over, omdat het zo zeker klinkt. Maar hoe zekerder de toon, hoe meer bewijs je nodig hebt. Geen bron die je kunt terugvinden? Gebruik het dan niet.

Nu ben jij aan de beurt. Neem een AI-antwoord voor een spreekbeurt, een werkstuk of over een game. Zoek de woorden die heel zeker klinken, en schrijf één doorvraag. Laat EduGPT je doorvraag beter maken, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in EduGPT

  1. Neem een AI-antwoord over iets van school of over iets wat jij leuk vindt, bijvoorbeeld voor een spreekbeurt, een werkstuk of over je favoriete game. Vraag het aan een chatbot, of gebruik een antwoord dat je al hebt.
  2. Zoek de woorden die heel zeker klinken, terwijl er niet bij staat hoe ze dat weten. Let op woorden als altijd, nooit, iedereen, bewezen en de beste. Let ook op precieze getallen zonder bron.
  3. Schrijf één doorvraag. Vraag waar het vandaan komt, wie het heeft onderzocht en wat er precies is gemeten.
  4. Open EduGPT, kies EduGPT - Leerling en verstuur de tekst hieronder.

Dit AI-antwoord kreeg ik ... De woorden die heel zeker klinken zijn ... Mijn doorvraag is ... Heb ik de goede woorden gevonden, en is mijn doorvraag goed?

  1. Beantwoord de vragen van EduGPT en maak je doorvraag beter. Vaak wijst EduGPT een woord of getal aan dat je nog miste.
  2. Stel je betere doorvraag aan de chatbot waar het antwoord vandaan kwam. Krijg je geen bron die je zelf kunt terugvinden? Gebruik het dan niet in je opdracht. Twijfel je, vraag het dan aan je juf, meester of mentor.

Waar doe je deze opdracht?

Via je school of opleiding

Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Leerling. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leerkracht.

Geen toegang tot EduGPT?

Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.

Checkvragen

1. Op welke woorden let je extra in een AI-antwoord?
2. Een chatbot schrijft voor je spreekbeurt 'gamers halen 30 procent hogere cijfers'. Er staat geen bron bij. Wat valt op?
3. Welke doorvraag past het best bij zo'n zeker antwoord?
4. Een AI-antwoord klinkt heel zeker. Wat betekent dat?
5. Je vraagt door, maar je krijgt geen bron die je zelf kunt terugvinden. Wat doe je?

Reflectie

Je antwoord blijft op dit scherm en wordt nergens opgeslagen.

Verdieping

QR-code naar de kennisclip Een betoog schrijven in groep 8 met EduGPT als kritisch denkpartner

CivAI heeft dit verder uitgewerkt in de kennisclip Een betoog schrijven in groep 8 met EduGPT als kritisch denkpartner (opent in een nieuw tabblad).

Korte link youtu.be/9MWgRUcW2e8

Bronnen bij deze les

  • Steyvers, M., Tejeda, H., Kumar, A., Belem, C., Karny, S., Hu, X., Mayer, L. W., & Smyth, P. (2025). What large language models know and what people think they know. Nature Machine Intelligence, 7(2), 221–231. https://doi.org/10.1038/s42256-024-00976-7 (opent in een nieuw tabblad)
    In experimenten overschatten mensen hoe vaak antwoorden van taalmodellen kloppen wanneer ze de standaarduitleg krijgen, en een langere uitleg verhoogde hun vertrouwen ook als het antwoord daardoor niet juister werd, wat laat zien dat een zekere toon geen bewijs is.
  • Kim, S. S. Y., Liao, Q. V., Vorvoreanu, M., Ballard, S., & Vaughan, J. W. (2024). "I'm not sure, but...": Examining the impact of large language models' uncertainty expression on user reliance and trust. In Proceedings of the 2024 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency (pp. 822–835). ACM. https://doi.org/10.1145/3630106.3658941 (opent in een nieuw tabblad)
    In een vooraf geregistreerd experiment met 404 deelnemers zorgde een AI-antwoord dat twijfel uitsprak ("ik weet het niet zeker, maar...") ervoor dat mensen minder blind meegingen met foute antwoorden en vaker zelf het juiste antwoord gaven, al verdween dat te grote vertrouwen niet helemaal.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 3 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.

Je voortgang blijft alleen in deze browser.