Les 1.1 Waarom AI iedereen raakt

Hoi! Fijn dat je er weer bent. Vandaag gebruikte je vast al AI, zonder dat je het merkte. Je telefoon herkende je gezicht. En je kreeg een filmpje voorgesteld. In deze les ontdek je waar AI zit, en waarom dat uitmaakt.

AI zit op drie plekken. Op de achtergrond, zoals bij voorgestelde filmpjes. In je apps, zoals een vertaal-app voor je Engelse huiswerk. En in gesprek, zoals een chatbot. Waarom is dat belangrijk? AI kiest mee wat jij te zien krijgt. AI kan fouten maken, ook als het heel zeker klinkt. En AI kan je huiswerk overnemen, ook het denken dat jij moet leren.

Laten we het proberen in EduGPT, met EduGPT Leerling. Ik vraag waar AI zit in mijn filmpjes, mijn vertaal-app en mijn game. EduGPT geeft niet meteen het antwoord. Eerst moet ik zelf iets bedenken: één aanname en één vraag. Mijn aanname: AI kiest welke filmpjes ik zie. Mijn vraag: zit er ook AI in mijn game? EduGPT zegt: goed gedacht. AI kijkt naar wat je eerder bekeek. En in games zit AI vaak in tegenstanders, hulpjes, of hoe moeilijk het spel wordt. Dan vraagt EduGPT om een voorbeeld uit mijn eigen game. Zo leer ik AI zelf herkennen.

En wat gaat er vaak mis? We merken AI niet op, en laten het zo ongemerkt meebeslissen. Bijvoorbeeld hoe lang je blijft kijken, of welk antwoord je overneemt. Wie AI herkent, kan zelf kiezen. Wanneer gebruik ik het wel, en wanneer niet?

Nu ben jij aan de beurt. Houd vandaag een AI-dagboek bij. Schrijf vijf momenten op. Wat was handig, en waar moet je op letten? Bespreek je dagboek met EduGPT, via de opdracht onder deze video. Veel succes, en tot in de volgende les!

Probeer het in EduGPT

Houd vandaag een AI-dagboek bij. Schrijf vijf momenten op waarop je AI tegenkwam, thuis of op school. Schrijf bij elk moment wat handig was, en waar je op moet letten.
Open EduGPT en kies EduGPT - Leerling.
Kopieer de tekst hieronder, vul je eigen dagboek in en verstuur hem.

Dit is mijn AI-dagboek van vandaag. Help me nadenken over waar AI voor mij koos en wat ik zelf koos. Geef me geen nieuw lijstje, stel me liever vragen.

... Handig: ... Opletten: ...

... Handig: ... Opletten: ...

... Handig: ... Opletten: ...

... Handig: ... Opletten: ...

... Handig: ... Opletten: ...

Beantwoord minstens twee vragen die EduGPT terugstelt. Tip: EduGPT vraagt je vaak om één moment te kiezen. Schrijf dan "Ik koos ..., de AI koos ...".

Waar doe je deze opdracht?

Via je school of opleiding

Heb je EduGPT via je school of opleiding? Log in via de link die je daar hebt gekregen en kies EduGPT - Leerling. Weet je de link niet, vraag het dan aan je leerkracht.

Geen toegang tot EduGPT?

Dan kun je de opdracht ook in je eigen AI-tool doen. We kunnen niet garanderen dat het daar net zo goed werkt als in EduGPT. Je mist bijvoorbeeld de Kritisch Denken Engine, die eerst vragen terugstelt in plaats van meteen het antwoord te geven.

Checkvragen

Bronnen bij deze les

Terzimehić, N., Bühler, B., & Kasneci, E. (2026). Conversational AI as a catalyst for informal learning: An empirical large-scale study on LLM use in everyday learning. Computers and Education: Artificial Intelligence, 11, Artikel 100634. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2026.100634

In een grote vragenlijststudie onder 776 Duitse deelnemers gebruikte 87 procent taalmodellen al bij het dagelijks leren, terwijl de deelnemers tegenstrijdig omgingen met vertrouwen in de juistheid en de privacy van die tools, wat laat zien dat AI al overal meeleert en dat het uitmaakt hoe je ermee omgaat.

OECD & European Union. (2026). Empowering learners for the age of AI: An AI literacy framework for primary and secondary education. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/65cd27d4-en

Het AILit-raamwerk van de OECD en de Europese Commissie beschrijft AI-geletterdheid in vier domeinen (Engage, Create, Manage en Shape) en is het raamwerk waarmee de cursus de MAILS aanvult, waarbij deze les vooral onder Engage valt.

In de bronnenclip Bronnen bij hoofdstuk 1 licht Pascal toe waar de lessen van dit hoofdstuk op steunen.